خيار غبن
س 1107
- پدر اين جانبان يك نفر پيرمرد و عاجز است كه از دو چشم نابينا است و به علت فوت ناگهانى برادر جوانمان حالت عادى و طبيعى ندارد و بدون كسب نظريه خانهء خود را معامله نموده بعداً آگاه شده است كه به شدّت مغبون شده به دليل غبن فاحش اعلام فسخ نموده خريدار كه به قيمت روز واقف بوده و غبن معامله را قبول داشته با تزوير عمل نموده و به مادرم پول يك دستنبد طلا معادل دويست هزار تومان را داده پدرم را وادار نموده است كه سند رسمى تنظيم نمايد بعد از تنظيم سند به او تفهيم نمودهاند كه غبن معامله غير قابل تحمّل بوده مجدداً اعلام فسخ نموده است از طرفى تعادل روحى ندارد و قادر به انجام چنين معاملهاى نبوده و معامله بدون مشورت و بدون اطلاع اين جانبان صورت گرفته است سؤال شرعى بنده اين است كه اولًا از نظر شرعى معاملهء پدرم چه صورتى دارد در ثانى اين جانبان كه اولاد ارشد پدرمان هستيم به دليل نابينا بودن و نامناسب بودن وضع جسمانى و روحى پدرم معامله را مىتوانيم فسخ نماييم يا خير ؟
ج
- در فرض سؤال ، چنانچه عدم تعادل روحى او به اندازهاى است كه تشخيص سود و زيان نمىدهد معامله باطل است هر چند غبنى در بين نباشد و اگر در اين حدّ نبوده ولى مغبون شده خودش مىتواند معامله را فسخ نمايد ولى اولادش حق فسخ ندارند و در نزاع موضوعى مرافعهء شرعيّه لازم است . و اللّه العالم
س 1108
- شخصى قطعه زمينى خريد به مبلغ 5 ميليون و دويست هزار تومان و طرفين توافق كردهاند كه زمين هر چقدر بود به همين مبالغ باشد و مدتى از معامله گذشته است و حالا فروشنده ميگويد زمين بيشتر از آن متراژى است كه مورد نظر من بوده و مبلغ ديگرى اضافه ميخواهم ، آيا چيزى به او تعلق ميگيرد يا نه ؟
ج
- در مورد سؤال اگر زمين بعنوان قطعه و بمشاهده معامله شده نه بعنوان متراژ ، طرفين بعد از معامله از لحاظ كم و زياد بودن متراژ حق فسخ و يا مطالبهء قيمت زيادتر و يا كمتر را ندارند ولى اگر به متراژ معامله شده حكم ديگرى دارد و نزاع موضوعى محتاج به مرافعهء شرعيّه است .