تار ، سنتور ، دف و غيره اطلاق مىشود .
ج ب - موسيقى را اگر به همان معناى غناء و آوازها و سازها و به كار گرفتن آنها بدانيم ، فرا گرفتن موسيقى كه از قديم الايام بين اهل لهو و بزم متداول بود و در كشورها و مناطق مختلف انواعى از آن به كار برده مىشده و مىشود همه حرام است .
ج ج - نواختن موسيقى حرام بهر منظورى باشد حرام است هر چند غرض هنرنمائى باشد .
ج د - راهى جز ترك اين شغل و تسلط بر نفس و پرهيز از حرام نيست سعى كنيد با توفيق خداوند متعال و با اراده و همت خط مسير خود را طورى قرار دهيد كه از وضع شغل و كار خود ناراحتى وجدانى نداشته باشيد و بدانيد با علاقهاى كه به اين فن داريد و با اطلاع و معلوماتى كه كسب كردهايد و تلاشى كه در ترك آن مىنمائيد جهاد اكبر است و يقيناً پا بر روى خواستهء دل و هواى نفس گذاشتن موجب جلب توفيقات و مزيد معرفت و بصيرت و كسب فيوضات بزرگ و ترقى معنوى و روحى مىشود ( الذين جاهدوا فينا لنهدينهم سبلنا و ان الله لمع المحسنين ) موفقيت جنابعالى را از خداوند متعال مسألت مىنمائيم .
س 1000
- آيا موسيقى آرام مىتواند مطرب باشد ؟
ج
- مراد از موسيقى اگر غنا است مطلقاً حرام است و اگر آلات لهو و طرب است نيز مطلقاً استفاده از آنها حرام است .
س 1001
- خواهشمنديم مسائلى را كه حضرتعالى لازم مىدانيد بيان شود و از قلم افتادهاند ، به صورت جداگانه مرقوم فرماييد .
ج
- راجع به اين مسائل و موضوعاتى كه از حكم شرعى آن سؤال شده يك مطلب قابل توجه اين است كه بشهادت تاريخ و علماء علم الاجتماع گرايش جامعه به لهو و لعب و طرب و خوشگذرانى و كارهاى مهيّج شهوات و بازيهاى لغو فى حدّ نفسه خطرناك و موجب سقوط اجتماع و مانع از توجّه به امور اصيله و اصليهاى است كه براى تمدّن و ترقّى هر قوم لازم است اشتغال به ملاهى اگر فقط فى الجمله هم آزاد باشد براى اينكه فرهنگ كار و ابتكار و سعى و تلاش يك جامعه را ضعيف سازد كافى است و خود به خود اگر جهات بازدارنده ، مثل تعاليم مذهبى نباشد گسترش پيدا مىكند و كار بسيار خطرناك اينست كه از اين برنامهها ترويج شود و به اشخاص در اين عرصههاى نوازندگى يا خوانندگى و بازيهايى مثل شطرنج جايزه و امتيازات داده شود و اين ترويجات در برنامههاى فرهنگى قرار بگيرد