از فوت او به ورثه خمس آن واجب نيست و اگر ترقى آن تماما و يا مقدارى از ترقى مربوط به بعد از فوت مورث بوده مقدار ترقى بعد از فوت ، ربح سال فروش محسوب است كه در صورت صرف در مؤونه قبل از سال خمسى خمس ندارد و اگر صرف در مؤونه نشود و سال خمسى برسد خمس دارد .
س 650
- اگر خمس ابزار كسب خود مثل ويترين و ميز و برق و تلفن و غيره را داده باشد در سالهاى بعد اگر قيمت ترقى نمايد آيا بايد خمس بدهد ؟
ج
- ترقى اشياء مذكوره تا فروخته نشود خمس ندارد .
س 651
- كاسب ، تاجر و مغازهدارى كه دائماً سرمايه و درآمدش در حال تغيير است و حساب دقيق داشتن از دخل و خرج مغازه برايش ميسر نيست تكليف او در پرداخت وجوهات چيست ؟ آيا مىتواند بطور تقريبى و حدسى ساليانه مبلغى را بپردازد يا خير ؟
ج
- در حال تغيير بودن درآمد ، منافات با رسيدگى حساب درآمد ندارد و اگر بعض جزئيات را بطور دقيق متعذّر است رسيدگى كند ، حدس و تخمين كافى است . و اللّه العالم .
س 652
- در محل كسب ملك شخصى يا اجاره اى ، مخارجى مىكند كه بعضى مربوط به كسب مىشود و بعضى مربوط به كاسب مانند تلفن و آب و برق و تهويهء هوا و بعض مخارج اثرى در كسب ندارد مانند بنّائى و كارگرى يا تعميرات ، مثل سنگفرش و . . . اگر همه اينها خمس دارد چگونه قيمتگذارى كند ، درحالىكه بعضى ناياب شده و چندين برابر قيمت پيدا كرده مثل تلفن و وسايل تهويه .
نظر مبارك را اعلام فرمائيد .
ج
- در فرض سؤال خمس قيمت خريد وسائلى كه در بين سال خمس جهت محل تهيه شده و عين آنها موجود است مانند تلفن و وسائل تهويه و آب و برق را بايد ادا نمايد ولى ترقى قيمت سوقى آنها تا نفروختهاند خمس ندارد و مخارج ديگر كه براى تعمير مغازه مصرف شده اگر موجب افزايش قيمت مغازه نشود خمس ندارد و در مغازه اجارهاى در صورت افزايش قيمت نيز خمس ندارد . و اللّه العالم .
س 653
- شخصى با پول تخميس نشده مغازهاى خريده و كاسبى مىكند آيا