خمس را نپرداختهاند باعث سلب مسئوليّت نمىشود بلكه واجب است در صورت تعلّق خمس آن را اداء كند .
س 589
- آيا اسكناس متعلق زكات و خمس مىشود ؟
ج
- خمس به آن تعلق ميگريد ولى زكات ندارد .
س 590
- مراد از سرمايه چيست ؟ و خمس آن بايد به قيمت خريد باشد يا به قيمت روز ؟
ج
- سرمايه آن كالا يا پولى است كه در دست بازرگان و كاسب قرار دارد و با آن جهت امرار معاش يا تحصيل سود و دادوستد معامله مينمايد و عين آن ثابت نيست و تبديل و تعويض مىشود اين سرمايه كه به آن راس المال هم گفته مىشود ( اگر از اموالى نباشد كه خمس به آنها تعلق نمىگيرد ) باعتبار قيمت و ماليتى كه دارد خمسش ادا مىشود سپس در آخر هر سال كسبى و تجارتى اگر قيمتش زيادتر شده باشد آن زيادتى فايده است و به آن خمس تعلق ميگيرد و 45 آن اگر كنار گذارده نشود بر سرمايه اضافه مىشود و سال ديگر به مازاد بر كل خمس تعلق مىگيرد و همينطور در سنوات بعد و اگر كنار گذارده شود بر سرمايه كسب و تجارت چيزى افزوده نميشود و احكام خاص خود را دارد ، و امّا اشيايى كه وسيله كسب و تحصيل درآمدند ولى عيناً مورد دادوستد و معامله قرار نمىگيرند مثل ماشين كرايهاى يا خانه و دكان اجارهاى يا كارخانه يا محل كسب يا تراكتور و امثال اينها و همچنين ابزار و وسايل تجارت و كار به اين معنى سرمايه محسوب نميشود كه در آخر هر سال به ترقى قيمت آنها خمس تعلق بگيرد و همين قدر كه يك بار خمس آنها ادا شود كفايت مىكند بلى اگر اتفاقاً آنها را به قيمت بيشتر از قيمت تخميس شده فروخت زيادتى جزء فايده سال فروش است اگر تا پايان سال صرف مؤونه نشود بايد خمس آن ادا شود . و الله العالم
س 591
- مواد غذايى مثل برنج و روغن و حبوبات و غير آنها كه از سال خمسى اضافه مىماند و خمس به آنها تعلّق مىگيرد ، به چه قيمتى بايد حساب شود به قيمت آزاد يا به قيمت دولتى ؟
ج
- در فرض سؤال ، اگر عين اين اشياء ربح و فائده بوده مثل محصول مزرعه