س 533
- آيا استهلاك تراكتور ، و موتور آب ، ماشين سوارى و غيره ، يا مزد موتورچى ، آبگير و شيار از نظر حضرتعالى جزء مخارج است يا خير ؟
ج
- اگر منظور مخارج زكات است بلى موارد مذكور جزء مخارج است لكن مخارجى را كه معمول است از خود زراعت گندم يا جو ميدهند از حاصل كسر كند ، اگر باقىمانده به حدّ نصاب رسيد زكات دارد و مخارجى را كه معمولًا پول ميدهند كسر نميشود ، يعنى بايد ملاحظه كنند ، اگر حاصل قبل از كسر مخارج به مقدار نصاب باشد زكات تعلّق مىگيرد ولى به خود آن مخارج زكات تعلق نمىگيرد ، و اگر منظور مخارج سرمايه و تعلّق يا عدم تعلّق خمس است در اين صورت مخارج مذكور كسر مىشود .
س 534
- گندم و جو كه به حدّ نصاب رسيده ، كاه آنها چه حكمى دارد ؟ آيا بر كاه هم زكات تعلّق ميگيرد ؟ و يا از مخارج صرف شده براى كشت گندم و جو كسر مىشود ؟
ج
- كاه زكات ندارد ولى مخارج زراعت بالنسبه به كاه هم تقسيط مىشود .
س 535
- شخصى بطور مثال مقدار 200 من گندم برداشت مينمايد كه مقدار 100 من آن را از اصل گندم يا به قيمت روز ، مبلغ آن را براى هزينههاى مصرفى از قبيل مرمّت قنات ، كرايه تراكتور ، خرمنكوبى ، شخم زمين و خريد كود شيميائى و كارگر و غير آنها بايد برداشته و براى هزينههاى مصرف شده پرداخت نمايد ، در نتيجه 100 من ، از گندم برداشته شده كاهش يافته و فقط مقدار عايدى 100 من باقىمانده كه از حدّ نصاب 144 من ، كاهش يافته آيا مشمول دادن زكات مىشود يا خير ؟
ج
- اگر معمول باشد كه بابت مخارج مذكور پول بدهند ، در فرض سؤال ، بنابر احتياط لازم ، بايد زكات 100 من باقىمانده را بدهد ، و اگر معمول باشد كه از خود زراعت بدهند ، زكات مقدار باقىمانده كه كمتر از حدّنصاب است واجب نيست .
زكات حيوان ( چهارپايان )
س 536
- شخصى حدود 450 رأس گوسفند دارد ، كه شش ماه از سال علف صحرا را مىخورند و شش ماه ديگر همراه با علوفهء صحرا علوفهء دستى نيز به