شهر خود و محل تحصيل رفت و آمد مىكنند به طورى كه در محل تحصيل گاهى يكى دو روز و گاهى مثلًا چهل روز و يا كمتر مىمانند و در شهرهاى اصلى خويش نيز به همين ترتيب گاهى در تعطيلات مثلًا سى روز و گاهى هم فقط تعطيلات آخر هفته را مىمانند و بعضى از اوقات نيز در محل تحصيل تنها يك روز براى امتحان و يا ساير امور درسى مىمانند ، چيست ؟
ج
- با فرض اينكه وضع رفت و آمد ايشان مرتب نيست كه اغلب بين شهر خود و محل تحصيل هر هفته يا در بين هر ده روز در رفت و آمد نيستند ، حكم مسافر را دارند كه بايد در بين راه و محل تحصيل با عدم قصد اقامهء ده روز يا عدم توقف سى روز بدون قصد ، نماز را قصر خوانده و روزه نگيرند و اگر وضع آمد و شد آنها به صورتى است كه اغلب بطور مرتب همه هفته يا در بين ده روز آمد و شد به محل تحصيل دارند مثل اينكه آخر ايام هفته به وطن مىروند وظيفهء ايشان اتمام نماز و گرفتن روزه است و در اين صورت اگر اتفاقاً يا به جهت تعطيلى دانشگاه ده روز و بيشتر با قصد در محل تحصيل يا ده روز در وطن چه با قصد و چه بىقصد بمانند در سفر اول بعد از آن نمازشان قصر و وظيفه ترك روزه است .
س 419
- اين جانب براى تحصيل در دانشگاه و نيز فراگيرى دروس حوزوى از اصفهان به قم آمدهام و هر چند وقت يك بار به اصفهان مراجعت مىكنم مثلًا هر دو هفته يك بار ، آيا قم هم وطن بنده حساب مىشود يا خير ؟ حكم نماز و روزه چگونه است ؟
ج
- در فرض مسأله اگر موقتاً و در مدّت تحصيل در قم مىمانيد وطن محسوب نمىشود و با قصد اقامه ده روز نماز تمام و روزه صحيح است .
سربازان و نيروهاى مسلح
س 420
- سربازى هستم كه در غير وطن خودم مشغول خدمت هستم و در طول خدمت وظيفهام رانندگى است هم رانندگى داخل شهر را انجام مىدهم و هم مأموريتى كه پيش بيايد خارج از شهر بيش از حد ترخص رانندگى مىكنم حالا وظيفه من در طول خدمت نسبت به نماز و روزهام چگونه است ؟
ج
- اگر خدمت به نحو مذكور حد اقل تا چهار ماه ادامه دارد و طورى است كه