ج
- مانعى ندارد .
696 س
- شخصى در اثر ناتوانى نتوانسته رمى جمره كند ، رفيقى داشته او را نايب گرفته ، به عوض او هر سه جمره را زده ، لكن اگر شب مىرفت براى او ممكن بود كه جمره را رمى كند ، فعلًا ملتفت مسأله شده ، كه حضرتعالى در مناسك فرمودهايد : « اگر زن عاجز باشد مىتواند كسى را اجيز بگيرد كه به عوض او سنگ بزند ، ولى اگر شب ممكن شود مىتواند برود سنگ بزند ، نمىدانيم اين حكم حتمى است و يا اختيارى ، چون نفرمودهايد كه بايد برود ، فرمودهايد مىتواند برود و سنگ بزند ، لذا مسأله را واضحتر بفرماييد .
ج
- در فرض سؤال ، چنانچه رمى در شب براى خودش ممكن باشد بايد خودش در شب رمى كند ، و اگر ممكن نيست نايب بگيرد ، كه در روز از طرف او رمى كند ، و اگر به وطن برگشته احتياطاً اگر بتواند خودش به منى برود ، و قضاى آن را روز بجا آورد ، و اگر متمكّن نيست نايب بگيرد كه روز از طرف او رمى كند ، و در هر صورت بايد رمى در ايام تشريق باشد .
697 س
- در سال گذشته عدهاى زن و مرد به مكّه مشرف شديم ، يك نفر از اهل علم فرمودند زنها را براى رمى جمرات با خود نبريد ، چون بر اثر تراكم جمعيت براى آنها مشكل است ، و شما از طرف آنها نيابتاً رمى نماييد ، و ما هم اين عمل را انجام داديم ، ولى اطمينان نداريم اسقاط تكليف از آنها شده ، و حج صحيح باشد ، نظر مبارك را مرقوم فرماييد تا براى ما اطمينان حاصل شود .
ج
- در فرض مذكور ، حج صحيح است ولى مجرد ازدحام ، در صورتى كه موجب عدم تمكن نشود ، مجوز ترك رمى و نايب گرفتن نيست ، و فعلًا بر آنها لازم است در صورت تمكن خودشان به مكّه بروند ، و رمى را در وقت آن انجام دهند ، و در صورت عدم تمكّن نايب بگيرند .