دنيا اكتفاء كردند ، پاداشى جز آتش سوزان ندارند .
آيات قرآن بيماريهاى نفسانى را كه دل را مبتلا مىسازد و مانع از بصيرت و بينا دلى مىشود ، درمان مىكند . آيا كسى را كه در گرداب غرق و امواج بر او انبوه شدهاند ديدهاى ؟ آيا او مىتواند خود را ثابت نگهدارد ، يا بر خود تسلّطى داشته باشد ؟ همچنين است كسى كه امواج شهوت او را بدين سوى و آن سوى پرتاب مىكنند ، تند بادهاى / 402 دشمنى و غيظ بر او مىتازند .
پس براى آن كه چنين دلى كه در دست شهوت و خشم زير و زبر مىشود بتواند با تجرّد از هدفهاى شخصى بينديشد و از نور خردى كه در نهادش به وديعه نهادهاند پرتو گيرد و به سرشتى كه بر آن آفريده شده باز گردد ، ناگزير بايد موج شكن و لنگرگاهى داشته باشد كه كشتى وجودش را از تلاطم امواج حفظ كند ، و ناچار بايد نيرويى داشته باشد كه آن را از دگرگونيها و زير و زبر شدنها نگاه دارد .
و ايمان به قيامت ، درست همان لنگرگاه و عينا همان قوّه و نيروست .
براستى ايمان به قيامت به نفس موضع استقرارى مىبخشد كه از آن پايگاه به سوى ارزيابى ديگر چيزها حركت مىكند و بيگمان به دو نيرويى مىبخشد كه از امواج شهوت و گروه گرايى فراتر رود . امّا چگونه ؟
بگذاريد مثالى بزنيم : كسى كه جز يك دينار ندارد و از دزديده شدن آن مىترسد ، تمام انديشهاش متوجّه آن دينار خود است ، تا آنجا كه به تمام دنيا از دريچهء همان دينار مىنگرد ، اما كسى كه يك ميليون دينار ديگر دارد از آن يك دينار غافل مىماند و اگر آن را از او بدزدند آن قدر دينار دارد كه او را تسلّى بخشد .
همچنين است كسى كه به بهشت ايمان دارد ، از سركوب خواهشهاى دنيوى تسلّى مىيابد ، و از لحاظ روانى بر آنها غلبه مىكند و در نتيجه بر مقاومت در برابر فشارهاى آنها نيرو مىيابد .
همچنين است كسى كه از آتش دوزخ مىهراسد ، پس دل او مصيبتهاى دنيوى را به بازى مىگيرد . مگر نه اين كه اين مصيبتها اگر با آتش سوزان دوزخ مقايسه شود بسيار ناچيز است ؟
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 403
مساهمون: احمد آرام
ص٤٠٣