اين آيه ما را يادآور علم خدا بر همه چيز ، حتّى بر زواياى پنهان نيّت پرندگان مىشود .
[ 42 ] «
وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ إِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ
- از آن خداست فرمانروايى آسمانها و زمين و بازگشت همگان نزد اوست . » هم چنان كه آغاز از اوست پايان نيز به نزد اوست ، و در اين حقيقت - كه تمام شواهد عقلى به اثبات آن بر مىخيزد ، و جلوههايش در سرتاسر طبيعت نمودار مىشود - بزرگترين اندرز براى شخص انديشمندى وجود دارد كه حجابهاى غفلت يا شهوت چشم و بينادلى او را نپوشانده باشد ، و بزرگترين انگيزنده براى توجّه دادن او به جانب ذات مسلّط و حكيم بارى تعالى است ، بدان سان كه كردار خود را خالصانه به خاطر پروردگار كريم خود انجام دهد و از هيچ كس جز او پاداش و سپاسى نخواهد ، و از كسى جز او نترسد و پروا نكند .
اين آيه ما را به حكمفرمايى و سلطهء مطلق خدا بر جوهر چيزها دلالت مىكند و اين كه اوست كه به قدرت خود زمام حقايق را به دست دارد كه زايل و نابود نشوند .
[ 43 ] «
أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُزْجِي سَحاباً
- آيا نديدهاى كه خدا ابرهايى را به آهستگى مىراند ؟ » / 329 پس جايى براى تصادف و وقوع خود به خودى ، يعنى دروغى كه منكران ساخته و پرداختهاند وجود ندارد ، و ممكن نيست اين نظام و ساختار بدون تدبير كنندهاى حكيم ايجاد شده باشد ، و او همان خداست كه ابرهايى را كه ميليونها تن وزن دارد به كمال سبكى و نرمى در طبقات فراز آسمان به حركت در مىآورد و مىراند .
«
ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ
- سپس آنها را به هم مىپيوندد . . . » اگر ابرها انبوه و فشرده نشوند باران نمىبارد ، بعلاوه ابرها حاوى بارهاى منفى و مثبت هستند و اگر چنين نباشند براى كشاورزى سودى ندارد ، پس آذرخشى كه موادّ ضرورى براى پرورش گياهان را فراهم مىآورد مركّب از امواج