خود را در گورهاى ظلمات كفر و انكار قرار مىدهند ، همچون شبى تيره كه امواج شهوت آن را آگنده و ابرهاى غفلت آن را پوشانده است ، و هرگز راهى براى فهم حقيقت نمىيابند .
شرح آيات :
خدا نور آسمانها و زمين است
[ 34 ] «
وَ لَقَدْ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ آياتٍ مُبَيِّناتٍ
- به تحقيق براى شما آياتى روشنگر نازل كرديم . . . » آيات روشنگر آياتى است كه راه را به مردم نشان مىدهد و روشن مىسازد ، و آنان را نزديك به حقايق قرار مىدهد ، روش قرآن در فهماندن حقيقت همان روش ياد آورى و بر انگيختن خرد و عقل در جهت و به سوى آن است . پس حقايق وجود دارند و انسان نيز آنچه را براى كشف آنها لازمست در اختيار دارد ، ولى نياز به كسى دارد كه او را بر آنها دلالت و بدانها راهنمايى كند و حقايق را به يادش آورد ، و اين امر از طريق نشانهها و آياتى صورتى مىگيرد همچون پند آموزيها و عبرتهاى تاريخى كه بدانها اشاره مىكنند .
«
وَ مَثَلًا مِنَ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ
- و داستانهايى از كسانى كه پيش از شما بودند . . . » تا شما از تجربههاى ديگران پند آموزيد و عبرت گيريد و به شناخت و رهيابى خود بيفزاييد .
/ 315 «
وَ مَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ
- و نيز اندرزهايى براى پرهيزگاران . » كسانى كه از عقوبت خدا مىترسند ، اما كسى كه از عقوبت خدا نمىترسد ، از قرآن بهرهاى نمىبرد ، چنين كسى مانند كور است كه از نور خورشيد بهره نمىجويد . همچنين است قرآن كه حاوى دانش و حكمت و اندرز است ، و در آن آياتى است كه سنّتهاى خدا را بيان مىكند كه بشر را دانش افزايد ، سپس مثالهايى از امّتهاى گذشته مىزند كه بشر را حكمت افزايد ، سپس آن دانش و اين