سازندگان افك ، آن تهمت بزرگ و مسئوليّت جامعهء مسلمان
[ 11 ] « إِنَّ الَّذِينَ جاؤُ بِالْإِفْكِ عُصْبَةٌ مِنْكُمْ - كسانى كه آن دروغ بزرگ را ساختهاند گروهى از شمايند . . . » كسانى كه به همسر پيامبر تهمت زدند چه كسانى بودند ؟ اين پرسشى است كه مهم نيست با بردن نام اشخاص بدان پاسخ گوييم ، بلكه موضوع مهم براى ما طبيعت آن دار و دسته و هدف آنها از آن تهمت است . هدف آن تهمت كاستن از كرامت و حيثيت پيامبر ( ص ) بوده است و آن دارو دسته كسانى بودهاند كه با يكديگر بند و بستى بر پايهء مصالح مادّى داشتهاند نه بر پايهء ارزشها ، و قرآن براى آن كه احتمال تصوّرى غلط پيرامون اين قضيّه را از اذهان مؤمنان بزدايد ايشان را مخاطب مىسازد و مىگويد : « لا تَحْسَبُوهُ شَرًّا لَكُمْ بَلْ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ - مپنداريد كه شما را در آن شرّى بود . نه ، خير شما در آن بود . . . » زيرا سرانجام به زودى منتهى به خير خواهد شد ، بدين اعتبار كه آزمايشى است براى جامعهء مسلمان ، و اگر مؤمنان بر اين قضيّه و امثال آن غلبه كنند و فايق آيند اجتماعشان جامعهاى با فضيلت و قادر بر پايدارى در برابر فشارها و مشكلات گوناگون خواهد بود . « لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ مَا اكْتَسَبَ مِنَ الْإِثْمِ - هر مردى از آنها بدان اندازه از گناه كه مرتكب شده است به كيفر رسد . . . »