خير به هر نيكوكار يا تبهكار » « 39 »
برگزينى و حق جهاد چنان كه بايد
[ 78 ] «
وَ جاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ
- در راه خداوند چنان كه بايد جهاد كنيد . . . » در اين جا رابطه ايست ميان امر به جهاد و گفتهء خداى سبحان كه : « چنان كه بايد خدا را نشناختند » و اين رابطه به اندازه معرفت تو نسبت به خداست كه جهادت در راه او صورت مىگيرد .
«
هُوَ اجْتَباكُمْ
- او شما را برگزيد . . . » يعنى شما را برگزينى و انتخاب كرد ، و به نظر مىرسد كه اجتباء ( برگزينى ) يك درجه از اصطفاء ( بهين گزينى ) كمتر است ، زيرا خدا دربارهء پيامبران گويد كه آنها را بهين گزينى مىكند ، امّا مؤمنان را برگزينى مىكند . شايد سبب اين است كه خدا پيامبرانش را به غيب ( و بىسابقهاى ) بهين گزين مىكند امّا مؤمنان را وقتى كه شروط مطلوب در آنها جمع آمد و بر حسب قوانين و سنّتهاى جارى بر مىگزيند .
بيگمان ايمان سطحى است بالا و رفيع كه هر انسانى را بدان دسترس نيست ، پس چون كسى بدان مقام رسيد ناچار بايد بداند كه خداوند پس از اين برگزينى مسئوليت را بر دوش او نهاده ، اين برگزينى نيز با اعلان و خبر دادن مستقيم نيست بلكه با افكندن موضوع به دلهاى مردم و با الهام صورت مىگيرد .
از اينجاست كه در حديث منقول از امام رضا ( ع ) هنگامى كه مأمون عبّاسى دربارهء زيد بن على ( ع ) از او پرسيد ، گفت : به خدا سوگند زيد از آنان بود كه بدين آيه مخاطب قرار گرفتند كه : «
وَ جاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ هُوَ اجْتَباكُمْ
- در راه خداوند چنان كه بايد جهاد كنيد ، او شما را برگزيد » . « 40 »
هامش
( 39 ) - همان مصدر ، ص 521 .
( 40 ) - همان مصدر ، ص 522 .