موارد جزئى اقناع كند .
و شايد از اين آيه دريابيم كه : امّت يكى است گر چه راهها و رهروان متفاوتند ، زيرا امّت بر پايهء آيينى يگانه قرار دارد ، و آيين همان رمز و نشانهء مبدئى بودن و وحدت و يگانگى امّت است ، پس مسلمانان در هر چيزى با هم اختلاف دارند مگر در نمازگزارى به سوى كعبه و حجّ بدان و روزه و . . . و . . . و مسيحيان نيز در هر چيز با يكديگر اختلاف دارند مگر در مورد بيت المقدس و مثلا مجموعهء مناسكى كه در آنها با يكديگر متّفقند .
«
فَلا يُنازِعُنَّكَ فِي الْأَمْرِ
- پس در اين كار با تو مجادله نكنند . . . » اى رسول تو را جز بر رساندن پيام دستى نيست و اينان حق ندارند دربارهء آنچه خدا به تو فرمان داده است با تو مجادله كنند ، بويژه درباره مناسك و آيينها ، و در خصوص فرو رفتن در ژرفاى چنين مناقشه و جدلى نهى حتمى و قطعى است .
«
وَ ادْعُ إِلى رَبِّكَ إِنَّكَ لَعَلى هُدىً مُسْتَقِيمٍ
- و مردم را به پروردگار خود دعوت كن ، زيرا تو به راستى بر راه راست گام مىنهى . » تو بر راه راست مىروى ، هدف و همچنين راه مستقيم به آن را مىشناسى پس به / 122 جدل و جدال آنها اعتنايى مكن ، و در راه خويش با استوارى و دقّت به پيش رو و مردم را به خداى سبحان دعوت كن .
[ 68 ] «
وَ إِنْ جادَلُوكَ فَقُلِ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما تَعْمَلُونَ
- و اگر با تو مجادله كردند ، بگو : خدا به هر كارى كه مىكنيد آگاهتر است . » كوشش مكن كه خود را با آنها در جدالى بىنتيجه وارد سازى ، بلكه آنها را به پروردگارشان واگذار كن كه در برابر او مسئولند ، و در برابر تو جز به اندازهء دعوت و ابلاغ پيام مسئوليّتى ندارند .
[ 69 ] «
اللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فِيما كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ
- در آنچه مورد اختلاف شماست ، خدا در روز قيامت داورى خواهد كرد . » اگر انسان خدا را مقياس و مرجع سنجش خود قرار دهد و بداند كه او مراقب آدمى است ، اختلافات به زودى حلّ مىشود و به پايان مىرسد ، و شايد اين