آيا دنيا ازلى و قديم است يا بعداً به وجود آمده و حادث است ؟
پاسخ
مقصود از « دنيا » فقط ماديات و عالم طبيعت و جهان محسوس است يا مقصود ، ما سوى الله كه همه اشياء ( جز خداوند ) را شامل مىشود ؟
اگر مقصود عالم ماده و طبيعت است ، مىگوييم : جهان ، ازلى و قديم نيست و حادث شده و پيدايش يافته است .
براى يك نفر مادّى كه همه چيز را مىخواهد با حسّ درك كند ، ازلى بودن ماده يك تصور و خيال بيش نبوده و اثبات آن امكان ندارد و ايمان به آن نيز عقيدهاى بى دليل به يك امر غيبى و پنهان از حس است و براى كسانى هم كه به دلايل عقلى اتكا مىكنند نيز اين موضوع قابل اثبات نيست و برهان بر آن اقامه نمىشود .
پس آنان كه تمام حوادث و معلولات و پديدهها را بالأخره منتهى به ماده مىسازند و آن را علةالعلل مىنامند و آنان كه با اعتراف به وجود خدا به ازليت ماده و قِدَم زمانى آن رأى مىدهند ، نمىتوانند در نظر خود ، جزم داشته و اظهار رأى قطعى نمايند و به حس يا دليل عقلى تكيه كنند .
به علاوه ، نظر اين افراد با شواهد و دلايل حسّى و علمى نيز مخالف است ، مثلًا به گفته فرانك آلن « 1 » استاد فيزيك زيستى دانشگاه مانيتوباى كانادا :
هامش
( 1 )1 . Frank Allen.