شروع مىشود ، احتمالى و تقريبى است . « 1 »
هنرى بوانكاريه رياضىدان بزرگ در كتاب « ارزش دانش » صفحه 234 از فيلسوف ادوارلووا نقل كرده است كه نواميس ، از مخترعات دانشمندان است . « 2 »
وليم كروكس نيز ضمن بياناتى همين نظر را اظهار مىكند كه « آنچه را ما به ناموس اسم گذارى مىكنيم در حقيقت چيزى جز برنامه كاينات نيست و جز يك چهره از چهرههاى قوهاى كه در عالم تكوين عمل مىكند نمىباشد . پس اگر بتوانيم جميع قوانين طبيعى را كشف كنيم و چهرههاى گوناگون قدرتى را كه بر عالم تكوين قاهر و فرمانش نافذ است ، بشناسيم ( و خود آن قادر حكيم را نشناسيم ) نمىتوانيم بگوييم كه چرا اتمها ، كرات ، اجرام آسمانى ، جماد ، نبات ، انسان و حيوان مجبور به پيروى از آنچه نامش را ناموس گذاردهاند مىباشند » . « 3 »
دكتر ج جليه استاد سابق دانشگاه سوربون پاريس در صفحه 71 از كتاب « من الاشاعر بذاته الي الشاعر بها » طبع سوم مىگويد :
« نواميسى كه عالم مادى را رهبرى مىكنند آن چنانكه مردم گمان مىكنند غير قابل تغيير و ثابت نيستند ، ارزش و تأثير آنها نسبى است ، لذا ممكن است به واسطه عروض عارضى تغيير كنند يا اصلًا كارشان باطل شود » . « 4 »
پس قدر مسلّم اين است كه نمىتوان حوادث طبيعى و نظامات حاكم بر
هامش
( 1 ) . اثبات وجود خدا ، ص 46 و 47 .
شايد بتوان گفت كه « قانون جاذبه » فقط پاسخ از اين پرسش است كه چگونه و يا كدام يك از دو جسم به سوى جسم ديگر جذب مىشود ؟ نه جواب از اينكه چگونه يا كدام از دو جسم همديگر را جذب مىكنند ( دقت بفرماييد ) .
( 2 ) . ر . ك : على اطلال المذهب المادى ، ج 1 ، ص 67 .
( 3 ) . همان .
( 4 ) . همان . .