اين امر نيز با متوجّه بودن خطاب به عموم مكلّفين مناسب است .
بر فرض دست كشيدن از اين قول ، ظاهر آيه احتمال سوم است . زيرا ، امّت گروهى هستند كه مقصد و هدف واحدى دارند ؛ در نتيجه ، منظور گروه غير معينى نيست ؛ و اين گروه ، غير از علما كسى نيست . توضيح بيشتر اين مطلب ان شاءالله در ادامه خواهد آمد .
2 ) كُنتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَ تُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَ لَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتَابِ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُم مِّنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَ أَكْثَرُهُمُ الْفَاسِقُونَ ؛ شما ( مسلمانان حقيقى ) نيكوترين امتى هستيد كه پديدار گشتهايد ( براى اصلاح بشر ، كه مردم را ) به نيكوكارى امر مىكنيد و از بدكارى باز مىداريد و ايمان به خدا داريد . و اگر اهل كتاب همه ايمان مىآوردند بر آنان چيزى بهتر از آن نبود ، ليكن برخى از آنان با ايمان و بيشترشان فاسق و بدكارند » « 1 » .
تقريب : فلسفهى ارتباط اين آيه به ماقبل خود - [ وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ ؛ آل عمران : 104 ] - همان است كه در سخن مرحوم شيخ طوسى آمده است : « اين مدح و ثنا به اين سبب با فعل امر پيشين ارتباط مىيابد كه [ در آن آيه ] ابتدا الزام به امر به معروف و نهى از منكر بيان شده است ؛ و اكنون پذيرش و پايبندى به آن مورد تمجيد و ستايش قرار مىگيرد » « 2 » .
هامش
( 1 ) . آل عمران ( 3 ) : 110 .
( 2 ) . التبيان ، ج 2 ، ص 556 . در تفسير آيهى شريفهى : ( كُنتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ ) .