يا توحيد يا نبوّت گردد ، موجب ارتداد است .
[ 182 ] سؤال 55 : آيا انكار معاد ، موجب كفر مىگردد ؟
پاسخ : وقتى موجب كفر مىشود كه منكر معاد ، ملتفت باشد كه معاد از ضروريات دين است و انكار آن ، موجب انكار خدا ، توحيد و يا پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله گردد .
[ 183 ] سؤال 56 : آيا احكام سابّ الائمّه با سابّ النبى يكى است ؟
پاسخ : سابّ الائمه ، مانند سابّ النبى نجس است ؛ چون سب ، مستلزم ناصبى شدن است و واجب است سب كننده ، كشته شود ، مگر آن كه خطرى خودِ كشنده را تهديد كند .
[ 184 ] سؤال 57 : آيا صرفِ گفتار ، موجب كفر و ارتداد است يا عمل هم موجب ارتداد مىگردد ؟
پاسخ : قول ، دلالت بر ارتداد مىكند ؛ ولى صرف عمل به تنهايى ، دلالت بر ارتداد ندارد .
[ 185 ] سؤال 58 : مسلمان مكلّفى ( مرد يا زن ) كلماتى را بر زبان جارى مىكند كه موجب ارتداد مىشود ؛ ولى ملتفت اين مطلب نيست و اگر ملتفت بود ، هرگز اين كلمات را بر زبان جارى نمىكرد . آيا بعد از گفتن اين كلمات ، حكم به ارتداد او مىشود يا در جميع احكام ، حكم مسلمان را دارد ؟
پاسخ : مجرد گفتن اين كلمات ، با عدم توجه به معناى آن ، موجب ارتداد نمىشود ؛ بلكه انكار خداوند متعال يا وحدانيت خداوند يا نبوّت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله يا انكار چيزى كه از دين است و علم دارد كه جزء دين است و انكار آن مستلزم انكار خدا ، توحيد يا نبوّت باشد ، باعث ارتداد مىگردد .
[ 186 ] سؤال 59 : كسى كه به طور شوخى و نه از روى قصد واقعى ، بعضى از كارهاى
استفتائات (فارسى) — صفحة 49
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٤٩