صورتى كه اين فرد در زمان حيات آيت اللَّه اراكى رحمه الله به جز مسألهء بقا بر تقليد مجتهد ميّت ، در مسأله ديگرى از ايشان تقليد ننموده باشد ، آيا مىتواند در حال حاضر در مسائل ديگر ، نظير تمام بودن نماز شخص كثير السفر از آيت اللَّه اراكى رحمه الله تقليد نمايد ، در صورتى كه بر اصل تقليد خود از امام رحمه الله نيز باقى باشد ؟
پاسخ : نمىتواند .
[ 107 ] سؤال 107 : حكم كسى كه از روى جهل ، بدون اجازهء مجتهد زنده ، بر تقليد ميّت باقى بماند ، چيست ؟ اگر عمداً باقى بماند ، عمل او صحيح است يا خير ؟
پاسخ : بقا بر تقليد ميّت در مسائلى كه در زمان حيات مجتهد در آنها از وى تقليد كرده ، جايز است ، مگر اين كه مجتهد زنده ، اعلم باشد .
سؤالات ديگر تقليد
[ 108 ] سؤال 108 : اگر كسى در مسألهاى از فتواى مرجع تقليدش جويا شد ، آيا مىتوانيم با اين كه فتواى مرجع مورد نظر را مىدانيم ، جواب سؤال را بر طبق فتواى مرجع ديگرى كه به نظر ما اعلم است ، بدهيم يا بايد فتواى مرجع خودش را بگوييم ؟
پاسخ : خير ، نمىتوانيد ؛ ولى مىتوانيد پاسخ او را ندهيد .
[ 109 ] سؤال 109 : اگر كسى از طرف ميّت ، عملى را انجام دهد ، مثل حج نيابتى يا نماز استيجارى ، آيا در مسائل مربوط ، بايد از مرجعِ خود تقليد نمايد يا از مرجع تقليد ميّت ؟
پاسخ : در فرض سؤال ، به رأى مرجع خود عمل نمايد ؛ ولى بهتر است به رأيى از ميان رأى اين دو مرجع كه با احتياط موافقتر است ، عمل كند .
[ 110 ] سؤال 110 : فتوا و حكم چه تفاوتى با يكديگر دارند ؟
پاسخ : فتوا را مجتهد مىدهد و براى خودِ مجتهد و مقلّدين او واجب الإتّباع است نه براى ديگران ؛ اما حكم را مجتهد بر طبق مصالح وقت صادر مىكند و