تقليد ابتدايى از ميّت
[ 90 ] سؤال 90 : با توجه با اين كه رجوع به مجتهد ، براى به دست آوردن احكام الهى از باب طريقيت است نه اين كه خودش موضوعيت داشته باشد و وجوب تقليد از اعلم هم از اين باب است كه مطمئنترين طريق براى رسيدن به احكام واقعى است ، چگونه است كه فقهاى عظام ، تقليد ابتدايى را از مجتهد ميّتى مانند علامهء حلّى و مقدّس اردبيلى كه ممكن است از حيث علم و تقوا ، نسبت به فقهاى عظام فعلى بالاتر باشند و اعتماد و اطمينان براى به دست آوردن حكم واقعى از طريق ايشان بيشتر باشد ، جايز نمىدانند ؟
پاسخ : براى جواب تفصيلى به كتب استدلالى مراجعه شود و لكن تحقّق چنين امرى ( اعلميت از تمامى احياء ) در خارج ، با توجه به آسانتر شدن طريق تحصيل علم ، بعيد به نظر مىرسد . علاوه بر آن كه مرجعيت ، فقط براى بيان امور و سؤالات جزيى نيست ؛ بلكه زعامت دينى نيز مطرح است و لازم است زعيم امّت زنده باشد .
[ 91 ] سؤال 91 : تقليد ابتدايى از مجتهد ميّتى كه اعلم از فقهاى زنده است ، چه صورتى دارد ؟ در فرض حرمت ، اگر شناخت فقيه زندهء اعلم مشكل باشد و موجب عسر و حرج گردد ، تقليد ابتدايى از مجتهد ميّتى كه اعلم از فقهاى زنده است ، جايز است يا خير ؟
پاسخ : تقليد ابتدايى از ميّت اعلم جايز نيست . اگر حىّ اعلم را تشخيص داد ، از او تقليد كند ، والّا از مظنون الأعلميه و اگر آن را هم نتوانست تشخيص دهد ، از محتمل الأعلميه در بين فقهاى زنده تقليد نمايد .
[ 92 ] سؤال 92 : آيا تقليد ابتدايى از مجتهد ميّت ، نظير امام خمينى رحمه الله جايز است ؟ در صورت اعلميت مجتهد ميّت نسبت به مجتهدين حى ، براى كسانى كه تازه به تكليف رسيدهاند ، وظيفه چيست ؟
پاسخ : نمىشود ابتدائاً از ميّت تقليد كرد ، هر چند مجتهد ميّت از مجتهد حى ، اعلم باشد .