[ 34 ] سؤال 34 : آيا افراد خانواده ، در امر تقليد ، تابع سرپرست خانواده هستند ؟
پاسخ : هر فرد مكلّف بايد شخصاً تحقيق و تفحّص كند و از مجتهد واجد شرايط تقليد كند ، مگر اين كه تقليد سرپرست خانواده ، موجب اطمينان افراد خانواده شود .
[ 35 ] سؤال 35 : مدتى از تقليد گذشته و مقلِّد شك مىكند كه آيا اعمالش برطبق تقليدِ صحيح بوده يا خير . در اين صورت نسبت به اعمال گذشته و اعمالى كه از اين به بعد مىخواهد انجام دهد ، چه وظيفهاى دارد ؟
پاسخ : براى اعمال آينده ، جهت تقليد ، بايد تحقيق و تفحّص نمايد . نسبت به گذشته ، اعمال او صحيح است . البته اگر شك ، از جهت عدم التفات مكلّف يا جهل او به حكم باشد ، مسأله محلّ اشكال است .
[ 36 ] سؤال 36 : اگر در چند سال اولِ بعد از بلوغ ، عمل به تقليد نكرده باشد و اين تقليد نكردن از روى جهل و عدم آگاهى به مسائل واجب باشد ، آيا بعد از آگاهى و شروع به تقليد ، واجبات قبلى ، مانند نماز و روزه را بايد قضا كند ؟
پاسخ : تكاليفى را كه انجام نداده ، بايد انجام دهد و تكاليفى را كه بى تقليد انجام داده ، اگر اعمالش مطابق فتواى كسى باشد كه در آن زمان وظيفهاش تقليد از او بوده يا مطابق فتواى كسى باشد كه فعلًا وظيفهاش تقليد از اوست ، كافى است و در خصوص نماز ، اگر خللى در اركان نماز واقع نشده ، اعاده لازم نيست .
[ 37 ] سؤال 37 : مكلّفى كه مدتى اعمال خود را بدون تقليد انجام داده و حالا تقليد مىكند ، آيا لازم است تحقيق كند كه اعمال گذشتهاش مطابق فتواى مجتهدى كه وظيفهاش تقليد از او بوده يا مطابق فتواى مجتهدى كه فعلًا وظيفهاش تقليد از اوست ، بوده يا خير ؟
پاسخ : لازم است تحقيق كند و اگر اطمينان پيدا كرد كه موافق فتواى هيچ كدام از آن دو نفر نبوده ، بايد اعاده كند و در مورد نماز ، اگر اركان نماز مختل نبوده ،
استفتائات (فارسى) — صفحة 12
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص١٢