مادام العمر سربار جامعه باشد . اين از مناسباتى است كه انسان مىتواند خودش درك كند . روشن است كه اگر دو تازيانه محكم بر سر مجرم بزنند ، حيات و عقل او در مخاطره مىافتد .
فرع پنجم : حكم مرگ بر اثر اجراى حدّ
اگر مرد يا زن زانى در اثر اجراى حدّ تازيانه بميرند - يعنى بر خلاف وضع طبيعى تازيانه ايجاد قتل كرد - مرحوم امام مىفرمايند : ضمانى بر مجرى حدّ نيست ؛ زيرا ، كسى كه مشغول انجام يك واجب شرعى و وظيفهى الهى است ، در حقيقت از خودش اختيارى ندارد ؛ بلكه الزام الهى گريبانگير او شده و او را وادار به زدن تازيانه كرده است . در حقيقت ، به دستور خداوند متعال كار را انجام مىدهد ؛ بنابراين ، اگر اين كار او سبب مرگ شخصى كه حدّ مىخورد شد ، معنا ندارد حكم به ضمان او كنيم . در آينده در موجبات ضمان خواهيم گفت : در اين موارد ضمانى نيست .