حكم كنيم . بدين ترتيب دايرهء اين موضوع تا آنجا گسترش پيدا مىكند كه حتّى بتوان حكم كرد به جواز قرار دادن نطفهء برادر در رحم خواهرش ، بوسيله ابزار ؛ زيرا اگر گفتيم كه اصل اولى اصالة البرائهء عقلى و نقلى است ، همهء اين موارد را شامل خواهد شد .
براى دستيابى به ديدگاه مورد قبول ، به بيان ادلّهء مربوط به هر يك از اين دو ديدگاه ، نيز مناقشهها و اشكالهاى آنها مىپردازيم ، تا به نتيجهء نهايى برسيم .
ادلّهء ديدگاه اول يا اصالة الاحتياط
صاحبان اين ديدگاه براى اثبات لزوم اجراى اصل احتياط در مسائل باب نكاح و فروج ، دو دليل عمده اقامه مىكنند .
دليل اول : مذاق شرع
برخى از فقهاء اين طور تعبير كردهاند كه در باب نكاح و توالد نسل و وطى به شبهه و به طور كلّى در باب فروج ، مذاق شريعت بر احتياط است . از اين روى لازم است در موارد شك در حكم شرعى ، اصل اوّلى را اصالة الاحتياط بدانيم و بر طبق آن عمل كنيم .
اشكال دليل اول
بر اين دليل از سه جهت اشكال و ايراد وارد است :
اشكال اول : معلوم نيست كه مذاق شريعت بر لزوم احتياط است يا بر رجحان آن ؟
به عبارت ديگر ، كلمات فقهاء در اين مورد مختلف است و از آن فهميده نمىشود كه آنها مذاق شرع را بر لزوم و وجوب احتياط