فافهم فإن المقام لا يخلو من دقة [ 1 ] .
شرح
آيا علت تقدم اماره بر استصحاب « حكومت » است ؟
[ 1 ] - بعضى « 1 » گفتهاند : علت تقدم اماره بر استصحاب ، مسألهء « حكومت » است . مصنف قدّس سرّه : « ما نحن فيه » محلى نيست كه مسألهء حكومت ، مطرح شود زيرا : 1 - گاهى شما به مقام « ثبوت » عنايت داريد و درصدديد ، مشخص نمائيد ، مثلا آن لباس « 2 » كه فعلا دربارهاش هم استصحاب ، مطرح است و هم بينه ، قائم شده ، آيا متنجس است يا پاك ، در فرض مذكور كه به مقام واقع و ثبوت عنايت داريد ، آن دو دليل ، با يكديگر معارض و مخالفند زيرا مفاد استصحاب ، اين است كه آن لباس ، متنجس است اما بينه مىگويد ، پاك است پس از نظر مقام ثبوت ، بين آن دو دليل ، كمال منافات هست . و هركدام ديگرى را طرد مىنمايد و حكمى را اثبات مىكند كه با ديگرى مغاير است . 2 - اما اگر به مقام « اثبات » عنايت داريد ، بايد بدانيد در باب حكومت ، شرطى وجود دارد كه بايد ببينيم آن شرط در محل بحث تحقق دارد يا نه . شرط مذكور ، اين است كه : بايد دليل حاكم از نظر مقام دلالت ، نسبت به دليل محكوم ، جنبهء شارحيت و مفسريت داشته باشد مثلا يك دليل مىگويد : « اذا شككت بين الثلاث و الاربع فابن على الاربع » و دليل ديگر ، چنين است : « لا شك لكثير الشك » ، اگر « شك » اثرى نداشته باشد ، اصلا « لا شك لكثير الشك » لغو مىشود پس حتما به دليل محكوم نظارت دارد . آيا در « ما نحن فيه » دليل حجيت اماره و بينه ، نسبت به دليل استصحاب ، عنوان شارحيت و مفسريت دارد ؟هامش
- الغاء احتمال الحرمة هو - ايضا - جزء موضوع الاستصحاب لان موضوعه احتمالها مع احتمال الاباحة و لعله اشار اليه بامره بالفهم . مشكينى ره . ر . ك : كفاية الاصول محشى به حاشيهء مرحوم مشكينى 2 / 351 .
( 1 ) - مانند شيخ اعظم « ره » .
( 2 ) - همان لباسى كه فرضا اول صبح « قطعا » متنجس بوده و « فعلا » در بقاء نجاستش مردد هستيم لكن بينه بر طهارتش قائم شده .