فصل
اختلفوا في اشتراط الحياة فى المفتى ، و المعروف بين الاصحاب الاشتراط و بين العامة عدمه « 1 » ، و هو خيرة الأخباريين ، و بعض المجتهدين من أصحابنا ، و ربما نقل تفاصيل :
منها : التفصيل بين البدوي فيشترط ، و الاستمراري فلا يشترط ، و المختار ما هو المعروف بين الأصحاب ، للشك في جواز تقليد الميت ، و الأصل عدم جوازه ، و لا مخرج عن هذا الأصل ، إلا ما استدل به المجوّز على الجواز من وجوه ضعيفة [ 1 ] .
شرح
الاعلم فى جميعها و الظاهر هو التخيير حينئذ ايضا « 2 » .
[ فصل : ] تقليد ميت
[ 1 ] - سؤال : آيا از جمله شرائط مفتى « حيات » او مىباشد يا نه ؟ جواب : عقيدهء ارباب نظر ، مختلف است كه اينك به نقل آن مىپردازيم : 1 - معروف بين اصحاب - مطلقا « 3 » - حيات مفتى شرط است . 2 - معروف بين عامه - مطلقا - عدم اشتراط حيات مفتى مىباشد . 3 - اخباريين و بعضى از مجتهدين « 4 » هم نظرشان مانند عقيدهء عامه است .هامش
( 1 ) - اى : عدم الاشتراط لاقتصارهم على تبعية ائمتهم الاربعة و هو يدل على عدم اهلية غيرهم للتقليد مضافا الى دلالته على حجية آراء الاموات . ر . ك : منتهى الدراية 8 / 591 .
( 2 ) - ر . ك : شرح كفاية الاصول مرحوم حاج شيخ عبد الحسين رشتى 2 / 362 .
( 3 ) - بدوا و استمرارا .
( 4 ) - الظاهر ان بعض المجتهدين من اصحابنا هو المحقق القمى و لا اظن ان احدا من المجتهدين غيره ممن يعتد به قد وافق الاخباريين فى عدم اشتراطهم الحياة فى المفتى و فى تجويزهم تقليد الميت و لو ابتداء ( قال فى التقريرات ) مشيرا الى اشتراط الحياة فى المفتى ( ما هذا لفظه ) و هو خيرة الاخباريين من اصحابنا و منهم امينهم الاسترآبادى و المحدث الكاشانى فى محكى السفينة و فى مفاتيحه ظاهرا و -