التحير بمعنى تعارض الخبرين باق على حاله ، و بمعنى آخر « 1 » لم يقع في خطاب موضوعا للتخيير أصلا ، كما لا يخفى [ 1 ] .
شرح
[ 1 ] - توهم : فرد متحيّر ، محكوم به تخيير است به عبارت ديگر : موضوع تخيير ، شخص متحير است يعنى : شخص متحير نمىداند وظيفهاش عمل به روايت « الف » هست يا « ب » يا اينكه فرضا هر دو روايت تساقط مىكند لذا اطلاقات تخيير ، وظيفهء او را تعيين نموده و گفته « فموسع عليك بايهما اخذت » .
نتيجتا وقتى او احد الخبرين را اخذ و طبق آن عمل نمود ، ديگر متحير نيست و موضوعى براى تمسك به اطلاقات يا استصحاب باقى نمىماند كه به آن تمسك نمايد .
دفع توهم : موضوع حكم به تخيير « من تعارض عنده احد الخبران » مىباشد يعنى : هركسى كه با دو خبر متعارض ، مواجه است .
سؤال : آيا بعد از اخذ احد الخبرين باز هم تعارض دو خبر به قوت خود ، باقى هست يا اينكه تعارض ، منتفى شده ؟
جواب : بعد از اخذ احد الخبرين هم تعارض به قوت خود ، باقى هست بنابراين ، تحير بهمعناى مذكور از بين نرفته « 2 » پس مىتوان ابتدا به اطلاقات تخيير تمسك كرد و اگر آن را منع نموده و گفتيد از جهت استمرار تخيير در مقام بيان نيست ، نوبت به اجراى استصحاب مىرسد و موضوع آن ، متبدل نشده .
هامش
( 1 ) - يعنى : و ان اريد بالتحيّر معنى آخر كالتحير فى الحكم الواقعى ففيه أوّلا : انه لم يؤخذ موضوعا للتخيير فى شىء من الادلة . و ثانيا : انه - بعد تسليمه - باق ايضا بعد الاخذ باحد الخبرين ضرورة انه لا يكون كاشفا قطعيا عن الحكم الواقعى حتى يرتفع به التحير و يمتنع التشبث بالاطلاق او الاستصحاب .
ر . ك : منتهى الدراية 8 / 206 .
( 2 ) - و تحيّر بهمعناى ديگر در خطابات و ادله ، موضوع تخيير نيست .