شرح
و از حالت سابقه صرفنظر كند ، صدق نمايد كه : « قد نقض يقينه بالشك » پس بايد حالت ديگرى بين زمان شك و يقين ، فاصله نشده باشد به عبارت ديگر : بايد زمان شك به زمان يقين ، متصل باشد .
سؤال : آيا شرط مذكور در محل بحث تحقق دارد يا نه ؟
جواب : ممكن است قائلى بگويد در « ما نحن فيه » زمان شك به يقين ، متصل است و فاصلهاى بين آن دو وجود ندارد .
بيان ذلك : سه زمان به اين ترتيب فرض نمائيد :
الف : ساعت اول ، همان ساعتى هست كه يقين داريم ، هيچيك از حادثين در آن ساعت و لحظه تحقق نداشته ، همان حالت سابقهء عدميه كه يقين داشتيم در آن ساعت نه كريتى تحقق داشته و نه ملاقاتى ، پس ساعت اول ، ساعت يقين به نبودن حادثين است .
ب : ساعت دوم ، همان ساعتى است كه احد الحادثين تحقق پيدا كرد اما نمىدانيم كداميك از آن دو ، محقق شده .
ج : ساعت سوم ، همان ساعتى است كه حادث دوم تحقق پيدا كرد اما اينكه حادث دوم كدام است ، اطلاعى نداريم بلكه فقط مىدانيم در ساعت دوم ، حادثى محقق شده و در ساعت سوم ، حادث دوم تحقق پيدا كرده بدون اينكه حادث اول از حادث دوم - از نظر خصوصيات - براى ما مشخص باشد .
آن قائل ، چنين مىگويد : همانطور كه در ساير موارد جريان استصحاب ، زمان شك به يقين ، متصل هست در محل بحث هم اتصال دارد زيرا : در ساعت اول ، يقين داريم ، هيچيك از حادثين تحقق نداشتند پس وضع ساعت اول ، مشخص است .
اكنون به ساعت دوم و سوم توجه مىكنيم و آن دو را « مجموعا » لحاظ مىنمائيم ، در مجموع آن دو ساعت ترديد داريم كه مثلا كريت تحقق پيدا كرده يا نه ، بقاء عدم كريت را استصحاب مىنمائيم - تا آن لحظات آخر كه يقين داريم ، كريت تحقق پيدا كرد - و الا قبل