شرح
لازم به ذكر است كه بعضى از مرجحات منصوصه ، عبارتند از : « مخالفت با عامه » ، « موافقت با كتاب و سنت » ، « شهرت » ، « اعدليت ، افقهيت و اورعيت راوى » و امثال آنها .
تذكر : مرجحات منصوص در روايات « كمّا » و « كيفا » مختلف است .
توضيح ذلك : مقصود از اختلاف كمّى ، اين است كه تمام مرجحات در تمام اخبار ، ذكر نشده مثلا روايتى يك مرجح را ذكر نموده و روايت ديگر ، دو مرجح و در روايت سوم ، مثلا پنج مرجح ، ذكر شده .
مقصود از اختلاف « كيفى » هم اين است كه : ترتيب ذكر مرجحات در اخبار ترجيح ، مختلف است مثلا يك روايت ، ترجيح به سبب شهرت را بر ترجيح به صفات راوى ، مقدم داشته « 1 » و در روايت « 2 » ديگر ، عكس آن آمده .
خلاصه : مرجحاتى كه در روايات ذكر شده به حسب تقدم و تأخر ، مختلف است و مشخص نيست كداميك از آن مرجحات در مقام ترجيح بر ديگرى مقدم است .
مثال : فرض كنيد : يك خبر ، موافق مشهور است اما راوى آن ، اعدل نيست لكن با خبرى معارض شده كه خلاف مشهور است ولى راوى آن اعدل است كه در فرض مذكور ، معلوم نيست كداميك بر ديگرى مقدم است .
نتيجه : اختلاف كمّى و كيفى اخبار ، موجب اختلاف انظار و تشتت اقوال شده كه اينك به ذكر اقوال مىپردازيم :
احدها : وجوب الترجيح بخصوص المزايا المنصوصة .
ثانيها : وجوب الترجيح بمطلق المزايا - و ان لم تكن منصوصة - الموجبة لقرب احد
هامش
( 1 ) - مانند مرفوعهء زراره - كه به زودى متن روايت را نقل مىكنيم .
( 2 ) - مانند مقبولهء عمر بن حنظله - كه به زودى متن روايت را نقل مىكنيم .