دليله ، لوهن عمومها و قوة عمومه ، كما أشرنا إليه آنفا « 1 » ، و الحمد للّه أولا و آخرا ، و صلى اللّه على محمد و آله باطنا و ظاهرا [ 1 ] .
شرح
« بلا وجه » مىباشد مگر به وجه « دور » يعنى : بنا بر امكان دور مىتواند مخصص شود پس وجه غير « دورى » ندارد و بديهى است كه تخصص بر تخصيص ، مقدم است .
[ 1 ] - جواب : دليل استصحاب هم رافع موضوع قرعه هست همچنان كه قرعه ، رافع شك است - تنزيلا - زيرا ظاهر دليل قرعه - القرعة لكل امر مشكل - اين است كه آن شىء ، مطلق و بجميع عناوينش مشكل و مشتبه باشد ولى شىء مشكوكى كه حالت سابقهء متيقنه دارد گرچه بهعنوان اولى و حكم واقعى ، مشكوك ، مشكل و مشتبه است لكن به عنوان ثانوى كه مشمول دليل استصحاب و داراى حالت سابقهء متيقنه هست ، حكم و وضع او مشكل و مشتبه نيست و نسبت به دليل قرعه ، تخصص است نه تخصيص زيرا قرعه براى امرى جعل شده كه مطلقا و بجميع عناوين ، مشكل و مشتبه باشد . « و بالجمله » چون عموم دليل قرعه به جهت كثرت مخصصات وارده برآن ، موهون است - به خلاف دليل استصحاب - و مقدم شدن هريك بر ديگرى موجب تخصص است نه تخصيص و هر دو صلاحيت دارند كه موضوع ديگرى را رفع نمايند و هر دو حكم ظاهرى و « فى الجملة » كاشف از واقع هستند لذا دليل استصحاب به جهت قوت دلالت و اظهريتش بر دليل قرعه ، مقدم است .
هامش
( 1 ) - اللهم الا ان يلتزم بما اشرنا اليه آنفا بانه لا يمكن اجتماعهما فى مورد اصلا فان مورد الاستصحاب هو الشبهات البدوية و مورد القرعة هو العلم بالحكم مع تردد موضوعه بين المتباينين . ر .
ك : شرح كفاية الاصول مرحوم حاج شيخ عبد الحسين رشتى 2 / 310 .