تعريف عامّ
كلام مرحوم آخوند :
مرحوم آخوند مىفرمايد : تعاريف مختلفى براى عام مطرح شده است كه از نظر جامعيّت يا عدم مانعيّت مورد اشكال و انتقاد قرار گرفته است . سپس همان مبنايى را كه در بيشتر موارد مطرح كردهاند در اينجا نيز مطرح مىكنند . و آن مبنا اين است كه اين تعاريف ، نوعاً تعريف لفظى و شرح اسم است كه در جواب سؤال به « ماى شارحه » « 1 » قرار مىگيرد . در مقابل تعاريف منطقى كه در جواب سؤال به « ماى حقيقيّه » - يعنى سؤال از ماهيّت و جنس و فصل يا عرض خاص - واقع مىشود .
مرحوم آخوند مىفرمايد : اين تعريفات از قبيل « الإنسان حيوان ناطق » و يا « الإنسان حيوان ضاحك » نيست بلكه صرفاً جنبهء توضيح اين لغت و شرح اين اسم و افادهء معناى فى الجملهء اين كلمه را دارد . ايشان سپس مىفرمايد : شاهد اين مطلب اين است كه وقتى نقض بر اين تعاريف وارد مىكنند ، مىگويند : « اين تعريف ، جامع افراد نيست » معناى عدم جامعيّت اين است كه فلان شىء به عنوان فرد و مصداق براى اين ماهيّت است ولى تعريف شامل آن نمىشود . و يا مىگويند : « اين تعريف ، مانع اغيار نيست » معناى عدم مانعيّت اين است
هامش
( 1 ) - براى كسى كه هيچ معنا و مفهومى از عام نمىداند .