بحث سوّم : مفهوم غايت
يكى از قضايايى كه در ارتباط با آن بحث شده و ثمرات فقهى فراوانى دارد ، قضيهاى است كه - با كلمهء حتّى يا إلى ، كه دلالت بر غايت مىكنند - مغيّاى به غايت باشد . در اينجا دو مسئله وجود دارد : 1 - آيا غايت ، داخل در مغيّاست يا خارج از آن است ؟ 2 - آيا قضيهء مشتمل بر غايت ، داراى مفهوم است ؟
مسألهء اوّل : آيا غايت ، داخل در مغيّاست يا خارج از آن است ؟
قبل از ورود به بحث لازم است به چند نكته توجه شود : 1 - اين مسئله ، ربطى به مفهوم غايت ندارد بلكه اثر آن در توسعه و تضييق دايرهء مفهوم ظاهر مىشود ، زيرا اگر غايت داخل در مغيّا باشد ، مفهومْ تضييق پيدا كرده و در ارتباط با ما بعد از غايت خواهد بود ولى اگر غايتْ خارج از مغيّا باشد ، خود غايت هم در