تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اصول فقه شيعه (فارسى) — صفحة 34

مساهمون:

ص٣٤
نپذيرفتيم . ما گفتيم « هذا الكتاب شيء عجيب » درست است ولى « هذا الكتاب أمر عجيب » درست نيست و عرف آن را نمىپسندد . به‌هرحال اين اشكال اگرچه مستلزم تخطئه كردن حرف مرحوم آخوند است ولى ما خيلى برآن پافشارى نمىكنيم . ثانياً : مرحوم نائينى فرموده است : « عنوان « اهميت » فىالجمله در مفهوم امر دخالت دارد » . لازمهء اين حرف اين است كه اگر ما خواستيم امر را به دو قسم مهم و غير مهم تقسيم كنيم ، چنين تقسيمى باطل باشد . درحالىكه اين تقسيم ، يك تقسيم عرفى صحيح است و حتى اگر امر در معناى حقيقى هم استعمال شده باشد ، تقسيم درستى است . اگر « اهميت » در ماهيت امر مطرح باشد چگونه مىتوان امر را به دو قسم مهم و غير مهم تقسيم كرد ؟ بلكه لازمهء دخالت « اهميت » در معناى امر اين است كه اگر شما گفتيد : « امروز امر غير مهمى اتفاق افتاد » مرتكب تناقض شده باشيد ، چون از طرفى در متن معناى « أمر » عنوان اهميت خوابيده است و از طرفى شما امر را به غير مهم توصيف مىكنيد يا اينكه لااقل بايد مسألهء نسبيت را در اينجا مطرح كنيد . درحالىكه ما مىبينيم اين توصيف صحيح است و مسألهء نسبيّت هم در اينجا مطرح نيست .

تحقيق مرحوم آخوند و رجوع ايشان از كلام سابق

بعد از راهى كه ما پيموديم دچار مشكلى هستيم زيرا ما هم اشتراك لفظى و هم اشتراك معنوى را مورد مناقشه قرار داديم . پس چه بايد كرد ؟ مرحوم آخوند ابتدا مىفرمايد : « لا يبعد دعوى كونه حقيقة في الطلب في الجملة و الشيء » « 1 » يعنى بعيد نيست كه امر به‌صورت اشتراك لفظى بين دو معنا باشد : يكى طلب فىالجمله و ديگرى شىء . سپس معناى اصطلاحى امر را مطرح كرده و دوباره به مطلب اصلى برمىگردد و مىفرمايد : معناى اصطلاحى يك معناى حادثى
هامش
( 1 ) - كفاية الاصول ، ج 1 ، ص 90