اگر در اين مرحله ثابت شد كه چنين چيزى امكان ندارد ، ديگر نوبت به مقام اثبات نمىرسد ولى اگر توانستيم امكان آن را ثابت كنيم ، نوبت به اين مىرسد كه در مقام اثبات هم ببينيم آيا اين امر ممكن الثبوت ، تحقّق هم دارد يا نه ؟ در نتيجه ، بحث ما در ارتباط با تبادر ، در دو مرحله است : مرحلهء اوّل ( مقام ثبوت ) : براساس اكثر تصويراتى كه در اينجا مطرح شده است ، وضع هيئت افْعَلْ براى بعث و تحريك وجوبى ، استحاله دارد و تنها روى يك فرض ، امكان ثبوتى دارد . اين مطلب را حضرت امام خمينى رحمه الله ادّعا فرموده است : كلام حضرت امام خمينى رحمه الله قبل از بيان فرمايش امام خمينى رحمه الله لازم است به نكتهء زير توجّه شود : در باب وضع حروف ، مرحوم آخوند عقيده داشت كه وضع و موضوع له و مستعمل فيه ، عام مىباشند ، يعنى بين حروف و اسماء اجناس فرقى وجود ندارد ، تنها تفاوت بين اين دو در ارتباط با موارد استعمال است ، يعنى محدودهء استعمال آن دو ، با يكديگر فرق مىكند و اين فرق هم روى الزامى است كه از ناحيهء واضع ، در كار آمده و محدودهء استعمال اينها را مشخص كرده است . « 1 » ولى مشهور ، عقيده دارند كه موضوع له در باب حروف ، عبارت از معانى جزئيه است به خلاف اسماء اجناس - مثل لفظ ابتداء - كه موضوع له آن كلّى است . كلمهء « مِنْ » براى مفهوم كلّى ابتداء وضع نشده است بلكه براى ابتداهاى خارجى وضع شده است . حرفيّتِ ابتداهاى خارجى به اين است كه داراى وجودى غير مستقل و نيازمند به دو شىء است . ما گفتيم : در « زيد في الدار » سه واقعيتْ وجود دارد : زيد ، دار و ظرفيت دار
هامش
( 1 ) - كفاية الاصول ، ج 1 ، ص 13 و 15