اينها هم براى اين است كه در قرآن تدبّر كامل نشده است و ما در بحثهاى خود ، اين مسئله را روشن كردهايم كه آيهء تطهير مربوط به خمسهء طيبه عليهم السلام است . « 1 » بنابراين قرآن تدبّر لازم دارد ، بيش از تدبّرى كه در روايات فقه لازم است ، زيرا اين كلام خداوند است و روايات ، كلام ائمّه عليهم السلام است . و همان مقدارى كه بين خداوند و ائمه عليهم السلام فاصله است ، بين كلمات آن دو نيز فاصله است . لذا گاهى انسان هر سال چندين بار قرآن را ختم مىكند و آيهاى را تلاوت مىكند و هروقت به آن آيه مىرسد مطلب تازهاى به ذهنش مىآيد كه در مرتبهء قبل به ذهنش نيامده بود . اين براى اين است كه زمينهء تدبّر در قرآن بسيار است . قرآن خيلى عميق و دقيق است و حيف است كه عمرى از انسان بگذرد و تفسير قرآن را با دقّت ملاحظه نكرده باشد . اين ، واقعاً جفا نسبت به قرآن و علم است . در مجمع البحرين حديثى دارد كه فرموده است : « من أراد العلم فَلْيُثَوِّرِ القرآنَ » « 2 » يعنى كسى كه طالب علم است قرآن را بررسى كند و در قرآن دقّت كند . بههرحال ، اين احتمال هم در قرآن جريان دارد اگرچه دليلى بر خلاف احتمال دوّم مرحوم آخوند نداشته باشيم ولى آن مؤيّدى كه آيتاللَّه خويى « دام ظلّه » ذكر كرد تمام نبود .
هامش
( 1 ) - رجوع شود به : كتاب « أهل البيت » تأليف آيتاللَّه العظمى فاضل لنكرانى « دام ظلّه » و مرحوم آيتاللَّه شهاب الدين اشراقى .
( 2 ) - مجمع البحرين ، مادهء ثور .