آيا براى صحيحى ، تصوير جامع استحاله دارد ؟
آنچه تا اينجا گفتيم بر مبناى اين بود كه تصوير جامع صحيحى ، ممكن باشد . ولى مرحوم آخوند مىفرمايد : ممكن است كسى اشكال كرده و بگويد : تصوير جامع براى صحيحى غيرممكن و براى اعمّى ممكن است . اگر چنين كسى بتواند ادعاى خود را به اثبات برساند ، بايد قول اعمّى را پذيرفت . مستشكل مىگويد : جامع بين نمازهاى صحيحه ، يا امر مركّب است و يا امر بسيط . « 1 » ولى هيچيك از اين دو را نمىتوان به عنوان جامع فرض كرد . توضيح : اگر جامع را امر مركّب داراى اجزاء فرض كنيم دو اشكال دارد : اوّلًا : مركّب داراى دو حالت است . اگر اجزائش تامّ باشد ، متّصف به صحت ، و اگر ناقص باشد متّصف به فساد مىشود . ثانياً : مركّب ، هرچه باشد در حالتى صحيح و در حالتى فاسد است - بنا بر آنچه خود مرحوم آخوند قبول كردند و از اين جهت ، مورد قبول هم هست - بنابراين نمىتوان امر مركّبى را به عنوان جامع بين افراد صحيحه فرض كرد . و اگر جامع را امر بسيط فرض كنيم ، دو احتمال در آن جريان پيدا مىكند : احتمال اوّل : امر بسيط ، عنوان « مطلوبٌ » باشد . اين عنوان ، منطبق بر نمازهاى صحيحه است . احتمال دوّم : امر بسيط ، عنوانى باشد كه نتوانيم اسم آن را ببريم ولى ملازم با عنوان « مطلوبٌ » باشد . و احتمال سوّمى جريان ندارد . مستشكل مىگويد : اگر بخواهيم جامع را عنوان « مطلوبٌ » بگيريم داراى سه
هامش
( 1 ) - ما در سابق گفتيم : جامع بايد امر بسيط باشد ولى اين مستشكل هر دو صورت را فرض مىكند .