مسألهء دوّم ثمرهء بحث حقيقت شرعيّه
در ارتباط با ثمرهء بحث حقيقت شرعيه نظرياتى مطرح است :
نظريهء اوّل ( نظريهء مرحوم آخوند )
مرحوم آخوند ، معتقد است : حقيقت شرعيه داراى ثمرهء عملى است ، زيرا اگر ما قائل به ثبوت حقيقت شرعيه بشويم ، چنانچه بعد از ثبوت وضع ، استعمالى از ناحيهء شارع صورت گيرد ، اين استعمال را بر معناى جديد حمل مىكنيم ، مثلًا اگر فرض كنيم شارع مقدّس ، يك ماه بعد از وضع لفظ صلاة براى عبادت مخصوص بفرمايد : « صلِّ عند رؤية الهلال » ، در اين صورت لازمهء ثبوت حقيقت شرعيه اين است كه صلاة را بر
عبادت مخصوص حمل كرده و حكم به وجوب نماز ، هنگام رؤيت هلال بنماييم . ولى اگر كسى بگويد : حقيقت شرعيه ثابت نشده است ، اين « صلّ عند رؤية الهلال » در لسان پيامبر صلى الله عليه و آله را بر همان معناى لغوى حمل مىكند و حكم مىكند كه هنگام رؤيت