مسألهء نقل ، از جمله مسائلى باشد كه مورد تحريف قرار گرفته است . جواب اين است كه : اين مسئله ، چيزى نيست كه در آن داعى به تحريف وجود داشته باشد و ما بهوضوح مىبينيم كه اين مسئله ، نه در تاريخ مطرح شده و نه در سخنان ائمّه عليهم السلام كه مهمتر از تاريخ است و خصوصيّات زندگى حضرت پيامبر صلى الله عليه و آله را نقل مىكند . اين نكته را بايد توجّه داشت كه ما وقتى در ارتباط با وضع الفاظ براى معناى جديد توسّط رسول خدا صلى الله عليه و آله بحث مىكنيم نمىخواهيم وضع را منحصر به اين كنيم كه مثلًا پيامبر صلى الله عليه و آله فرموده باشد : « وضعتُ لفظَ الصّلاة لهذا المعنى » ، بلكه مورد بحث اعم از اين صورت است و شامل جايى هم مىشود كه وضع بهوسيلهء استعمال تحقّق پيدا كرده باشد و مثلًا حضرت پيامبر صلى الله عليه و آله لفظ صلاة را در معناى جديد استعمال كرده و قرينهاى اقامه كرده باشد كه استعمال اين لفظ در اين معنا ، مانند استعمال لفظ در معناى حقيقى است . هركدام از اين دو صورت كه باشد ، بالاخره يك تحوّلى پيدا شده است و چنين تحوّلى براى مسلمانان حائز اهمّيت است زيرا در تكاليف آنان نقش بسزايى دارد . آيا نبايد چنين چيزى در تاريخ ثبت مىشد ؟ ائمّه عليهم السلام روايات زيادى در رابطه با كيفيّت صلاة و وضوى رسول خدا صلى الله عليه و آله بيان كردهاند آيا مسألهء وضع الفاظ براى معانى جديد ، به اندازهء كيفيت وضو اهمّيت نداشت كه لااقل در يك روايت از ائمّه عليهم السلام وارد شود ؟ نكتهء دوّم : از مراجعه به آيات قرآن درمىيابيم كه اين معانى - يعنى غير از معانى لغوى - در امّتهاى گذشته نيز وجود داشته است . البته بايد به اين نكته توجّه داشت كه سابقهدار بودن صلاة و صوم و . . . در امّتهاى گذشته به اين معنا نيست كه اين عبادات با همين كيفيّتى كه در شرع اسلام دارند ، در شرايع قبلى نيز وجود داشتهاند بلكه مراد اين است كه غير از معناى لغوى ، در شرايع قبلى نيز وجود داشته است و الّا در شرع اسلام نيز نمىتوان كيفيّت خاصّى براى صلاة مطرح كرد ، در شرع اسلام ، تفاوت بين
كيفيّات صلاة ، تفاوت از زمين تا آسمان است . صلاة شخص حاضر مختار سالم
اصول فقه شيعه (فارسى) — صفحة 539
مساهمون: الشيخ فاضل اللنكراني
ص٥٣٩