تحرير محلّ بحث :
آيا در مركّبات - خصوصاً در مركّبات تامّه ، مثل « زيد قائم » - غير از وضع مفردات و هيئات ، وضع ديگرى براى مجموع مركّب وجود دارد ؟ در جملهء « زيدٌ قائمٌ » كلمهء « زيد » داراى وضع شخصى است و كلمهء « قائم » نيز به لحاظ مادهاش داراى يك وضع و به لحاظ هيئت « فاعل » هم داراى يك وضع است .
در بحث وضع شخصى و نوعى گفتيم : معمولًا وضع مادّه ، وضع شخصى و وضع هيئت وضع نوعى را داراست . علاوه بر اينها ، هيئت جملهء خبريه نيز داراى يك وضع است .
حال موضوع له آن چيست ؟ معروف بين أهل منطق اين است كه موضوع له آن « نسبت » است و ما گفتيم : موضوع له آن « هوهويت » است . ولى در اينجا به موضوع له كارى نداريم آنچه مىخواهيم بگوييم ، اين است كه هيئت جملهء خبريه ، وضع دارد . در اين بحث مىخواهيم ببينيم آيا علاوه بر وضع مفردات و هيئت جملهء خبريه ، براى مجموع « زيدٌ قائمٌ » هم وضع ديگرى مطرح است ؟ منشأ پيدايش اين بحث اين است كه در كلمات بعضى از ادبا آمده است : « كما أنّ