خود نيست .
[ 80 ]
وَ نَرِثُهُ ما يَقُولُ وَ يَأْتِينا فَرْداً
آنچه را كه مىگويد از او مىستانيم تا تنها نزد ما آيد . » معنى آيه اين است كه خداوند هر چه را كه فرد حاصل كرده است از مال و فرزند به ارث مىبرد به عبارت ديگر هر چه را كه در زندگى بر آن متكى است از او مىستاند . و آنچه كه تا پايان حياتش مىپندارد متعلق به اوست با او به گور نخواهد رفت . آنچه او به گور مىبرد فقط دو قطعه كفن است و بس .
فقط خداى سبحان باقى است . او ميراث بر زمين است و هر چه بر روى آن است نه مال مىماند و نه فرزندان . / 96 او در روز قيامت تنها ، برهنه پاى و برهنه سر به محكمهء عدل الهى حاضر مىشود .
[ 81 ] بشر در پى يافتن چيزى يا كسى است كه به آن تكيه كند و ضعف ذاتى خود را به وسيلهء او جبران كند . يكى از چيزهايى كه مىپندارد جبران كنندهء آن ضعف ذاتى است يكى مال و يكى فرزند در اين حال از خدايانى از بتان جاندار يا بى جان جستجو مىكند خداى تعالى مىفرمايد :
وَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لِيَكُونُوا لَهُمْ عِزًّا
و به غير از اللَّه خدايانى اختيار كردند تا سبب عزتشان گردند . » ايشان به نوبه خود به خدايانى انتساب مىجويند تا سبب عزتشان شود يكى از اين خدايان ، عشيره و خاندان است يا حزب و گروه يا جريانات سياسى يا قدرتهاى حاكمه و همانند آنها . انسان وقتى چنگ در دامن چنين كسان يا چيزها مىزند كه در خود احساس نقص كند و چنان پندارد كه به هيچ عزت و قدرتى دست نخواهد يافت جز از طريق اينان . ولى دريغا كه ريسمانهايى كه در آنها چنگ مىزند پوسيده است و تاب و توان نگهدارى او را ندارند .
[ 82 ]
كَلَّا سَيَكْفُرُونَ بِعِبادَتِهِمْ وَ يَكُونُونَ عَلَيْهِمْ ضِدًّا
نه چنين است . به زودى عباداتشان را انكار كنند و به مخالفتشان برخيزند . » در اين هنگام سخت پشيمان شوند و بر جوانى خود كه در فعاليت در راه او