و افزون شدن روشنايى حاصل مىشود .
اكنون اين سؤال پيش مىآيد كه آيا در بهشت فيضان نعمت بر دوام نيست ؟ . پس چرا مىگويد روزى آنها هر صبح و شام مىرسد ؟ جواب اين است كه روزى مؤمن هر روز در تزايد است و همه را به سوى تكامل مىرود .
در حديث شريف نبوى آمده است كه در اوقاتى كه در دنيا نماز مىخواندند از جانب پروردگار به آنان هدايا و نعمى عطا مىگردد . « 3 » [ 63 ]
تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِي نُورِثُ مِنْ عِبادِنا مَنْ كانَ تَقِيًّا
اين همان بهشتى است كه به بندگانمان ، آنها كه پرهيزگارى كردهاند ، عطا مىكنيم . » بهشت ميراث بندگانى است كه براى اكتساب آن در دنيا از طريق پرهيزگارى اقدام كردهاند .
[ 64 ]
وَ ما نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ
و ما جز به فرمان پروردگار تو فرود نمىآييم . » فرشتگان جز به فرمان خدا و حكمت او از آسمان به زمين نمىآيند . در حديث آمده است / 77 كه رسول اللَّه ( ص ) به جبرييل گفت : « چرا بيشتر از آنچه بر ما نازل مىشوى ، به ديدار ما نمىآيى ؟ » پس اين آيه نازل شد . از اين آيه اين نكته هم دانسته مىشود كه وعدهاى كه خداى تعالى به بندگانش داده است وعدهاى است اكيد كه قرآن آن را اثبات كرده و آن جز به امر پروردگار سبحان نازل نمىشود .
لَهُ ما بَيْنَ أَيْدِينا وَ ما خَلْفَنا وَ ما بَيْنَ ذلِكَ
آنچه در پيش روى ما و پشت سر ما و ميان اين دو قرار دارد از آن اوست . » آن كه وعده مىدهد پروردگار است نه ملائكه . ملائكه رسولانى هستند كه وعده را براى بشر مىآورند و خدا وعدهء خويش فراموش نمىكند .
وَ ما كانَ رَبُّكَ نَسِيًّا
و پروردگار تو فراموشكار نيست . »
هامش
( 3 ) - روح المعانى ج 16 ص 103 .