برترى است و مىپندارند همين امر آنان را از عمل بىنياز مىكند و از تحمل مسئوليت جدى در زندگى بسنده است . قرآن مىخواهد اين اعتقاد بيهوده را درهم كوبد و بيان دارد كه پيامبران هم امتى واحد هستند كه براى افراد بشر رهبران صالحاند . بنا بر اين جايى براى اختلاف ميان پيامبران نيست كه مثلا ما بگوئيم كه ما چون به اين پيامبر وابستهايم پس از شما برتر هستيم . نه ، آن كه به محمد ( ص ) وابسته است به عيسى و موسى و ابراهيم و ادريس و نوح و همه پيامبران ديگر وابسته است . و هر كس به همهء آنها از روى صدق انتساب داشته باشد به محمد ( ص ) منتسب است . وابستگى حقيقى عمل صالح است . از اين رو قرآن ميان انديشهء پيامبران و انديشه جزاء ارتباط ايجاد مىكند . و فورا براى ما از وحدت پيامبران سخن مىگويد :
إِنَّ هذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ أَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ
اين شريعت شماست ، شريعتى يگانه و من پروردگار شمايم مرا بپرستيد . » در آيات بعد از آخرت سخن مىگويد و از نزديكى قيامت ، زيرا بسنده كردن بر ولاء نظرى جامد و خود يك نوع بت پرستى است كه بايد در نفوس افراد بشر شكسته شود تا مبادا از وحشت تحمل مسئوليت به آن پناه ببرد . / 376 به راستى چرا انسان در سايهء گروه گرايى قبيلگى و مذهبى مىخواهد ميان خدا و پيامبرانش جدايى افكند ؟ زيرا به طور جدى به مسئلهء پاداش اخروى اعتقاد ندارد .
اگر انسان يقين داشته باشد كه عملش را پاداشى در پى خواهد بود و او را توان گريز از آن نيست و از تحمل مسئوليت آن چارهاى ندارد ، هرگز دستخوش اين افكار خطا و پوچ نمىشود .
آيه امت اسلامى را به وحدت فرا مىخواند . امروزه مشاهده مىكنيم كه دول اسلامى بسيارند ولى از آن وحدت كه خواست اسلام و قرآن است نشانى نيست .
آرى ، اين است سبب عقب ماندگى و بدبختى ما .
[ 93 ]
وَ تَقَطَّعُوا أَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ
در دين خويش فرقه فرقه شدند . » دين يكى است پيروان آن دين راه تفرقه در پيش گرفتند و هر فرقه بر حسب