[ 30 ] أَ وَ لَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما آيا كافران نمىدانند كه آسمان و زمين بسته بودند و ما آنها را گشوديم . يعنى به هم پيوسته بودند آنها را از يكديگر جدا كرديم . آسمان و زمين چگونه بسته بودند و چطور باز شدند ؟ جواب : اولا : ماده اوليه‌اى كه خداى تعالى آفريد و عرش قدرتش و سلطه‌اش بر آن بود كپّه‌اى بود سخت فشرده . خداى تعالى در آن انفجارى عظيم پديد آورد كه هنوز هم با وجود گذشت پانزده ميليارد سال انعكاسش در اطراف فضا منتشر است علم جديد هم همين نظريه را دارد و مىافزايد كه عالم پيوسته در حال اتساع است و دستگاههاى تلسكوپ هر بار كه نگاه را تا اعماق فضا مىبرد ، كهكشانهايى تازه را به ما نشان مىدهد . نگريستن علمى در اين حقايق كافى است كه در نفوس ما فطرت ايمان را تبلور بخشد . ثانيا : آيه بيانگر تجليات اين حقيقت است . در پديدهء باران آن را نگاه مىكنيم كه چگونه / 304 آسمان بسته بود و نمىباريد و چگونه زمين بسته بود و از آن گياهى نمىروييد و خدا هر دو را باز كرد و بگشود .