اعتراف كنيم كه موسى حلال از حرام نمىشناخته و نمىدانسته كه نماز در چه لباسى رواست و در چه لباسى نارواست و چنين پندارى كفر است . راوى مىگويد : پرسيدم پس تأويل آن چيست ؟ آن حضرت ( عج ) فرمود كه موسى با پروردگارش در آن سرزمين مقدس مناجات كرد و گفت پروردگارا من محبت خود براى تو خالص كردم و دل از جز تو شستشو دادم . موسى به زن و فرزند خود بسيار دلبسته بود خطاب آمد كه « پاى افزار بيرون كن » يعنى محبت زن و فرزند را از دل بران . . . « 7 » سؤال ديگر اين است كه چه رابطهاى است ميان بيرون كردن كفش و سرزمين مقدس طوى ؟
رابطه ميان اين دو اين است كه انسان در اماكن مقدسه و مشرفه نبايد فقط به خشوع قلب اكتفاء كند بلكه بايد ظاهر خود را هم به گونهاى درآورد كه نشان خشوع از آن آشكار باشد .
چنان كه در بعضى از اماكن مقدسه واجب است كه انسان با گامهاى كوتاه و آهسته آهسته پيش رود و اين دليلى است به رفتار خاشعانهء او . خداى تعالى هم موسى را امر مىكند پاى افزار بيرون كند در مكان مقدسى كه تقدس آن از خود نيست بلكه از آن رو مقدس است كه وحى الهى در آنجا نازل شده و وحى مقدس است .
وادى مقدس طوى در كنار طور سيناست و سبب قداست او بر حسب حديثى كه از رسول اللَّه روايت شده اين است كه ارواح در آنجا تقديس يافتهاند و ملائكه صفا يافتهاند و خداى عز و جل با موسى سخن گفته است . « 8 » / 137 [ 13 ]
وَ أَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِما يُوحى
و من تو را برگزيدهام پس به آنچه وحى مىشود گوش فرا دار . »
هامش
( 7 ) - نور الثقلين ج 3 / ص 273 - 274 .
( 8 ) - المصدر / ج 3 / ص 374 .