موزونتر از آن تصور شدنى است ، و نه زيباتر از آدم مىتوانيد موجودى پيدا كنيد ، و نه محكمتر و حكيمتر از قرآن كتابى . اين همه صنايع يك صنعاند و نگاشتهء يك قلم ، و همه كلمات وجودى يك مؤلّفاند .
چو قاف قدرتش دم بر قلم زد * هزاران نقش بر لوح عدم زد
اين دو كتاب تدوينى و تكوينى ، هر دو ، مطابق هماند ؛ و انسان كامل هم با هر يك از آنها مطابق است ، آنچنانكه عالم را و يا انسان كامل را در يك كفهء ترازو و قرآن را در كفهء ديگر ترازو قرار دهيم مىبينيم كه سر موئى كم و زياد ندارند :
انسان كامل عالم است ، انسان كامل قرآن است .
جهان انسان شد و انسان جهانى * از اين پاكيزهتر نبود بيانى