و به متعلق خاصّى مقيّد نشده است .
معلّم از لسان وسايط فيض الهى ، در ملكوت عظيم آسمانها ، عظيم خوانده مىشود و او را به عظيم ندا مىكنند . در كتاب فضل علم كافى ، از امام صادق عليه السّلام روايت شده است كه من تعلّم العلم و عمل به و علم للّه دعى فى ملكوت السّماوات عظيما فقيل تعلّم للّه و عمل للّه و علم للّه ( ج 1 ، ص 27 ، معرب ) ، يعنى كسى براى خدا دانش آموزد و بدان كار بندد و به ديگران ياد دهد ، در ملكوت آسمانها عظيم خوانده مىشود ؛ و گويند كه اين كس براى خدا دانش آموخت ، و براى خدا بدان به كار بست ، و براى خدا به ديگران ياد داد .
معلّم مظهر اسم شريف محيى است كه نفوس مستعدّه را به آب حيات علم احياء مىكند . و علم از زبان مترجمان اسرار قرآن ، به آب حيات تفسير شده است ؛ چه ، آب مايهء حيات اشباح و علم مايهء حيات ارواح است .
جاء رجل من الأنصار الى النّبى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فقال يا رسول اللّه اذا حضرت جنازة و مجلس عالم ايّهما احبّ اليك ان اشهد ؟ فقال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم : ان كان للجنازة من يتبعها و يدفنها فان حضور مجلس عالم افضل من حضور الف جنازة - الحديث . يعنى مردى از انصار به نزد پيامبر آمد و گفت : اى فرستادهء خدا هرگاه جنازهاى و مجلس عالمى پيش آمدهاند كدام يك در نزد شما محبوبتر است تا آن را اختيار كنم و حاضر گردم ؟ رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود : اگر براى تجهيز و دفن جنازه كسى هست . همانا كه حضور مجلس عالم افضل از حضور هزار جنازه است . « 1 »
و قريب به همين مضمون گفته آمد كه روزى يكى از شاگردان عيسى عليه السّلام وى را گفت : اى معلّم ، پدرم مرد ؛ اجازه فرما كه براى دفن و كفن او بروم .
عيسى عليه السّلام فرمود : تو زندهاى از پى مرده مرو ، مرده را بگذار تا مردگان بردارند .
معلّم اگر الهى باشد در حقيقت نفخت فيه من روحى شعار و عيسوى مشهد و مشرب است . كه نفوس را احياء مىكند و فرزندان روحانى مىپروراند و از عقيم
هامش
( 1 ) - فصل الخطاب كرمانى ، ط 1 ، ص 51 .