هر كسى را اصطلاحى دادهايم * هر كسى را سيرتى بنهادهايم
هنديان را اصطلاح هند مدح * سنديان را اصطلاح سند مدح
در باب فضائل خضر عليه السّلام از كتاب فضائل جامع صحيح مسلم « 1 » به اسنادش از سعيد بن جبير روايت شده است كه چون موسى و يوشع بن نون عليه السّلام در نزد صخره به خضر رسيدند :
حتى اتيا الصخرة فرأى رجلا مسجّى عليه بثوب فسلم عليه موسى فقال له الخضر انّى بأرضك السّلام قال انا موسى قال موسى بنى اسرائيل قال نعم ، قال إنّك على علم من علم اللّه علّمكه اللّه لا أعلمه ، و أنا على علم من علم اللّه علّمنيه لا تعلمه ، قال له موسى عليه السلام : هل اتبعك على أن تعلّمنى مما عملت رشدا ، الحديث .
از همين باب گفتار خضر عليه السّلام است كه در صحف اهل توحيد آمده است كه نبى از حيث نبوت تعريف يعنى از آن حيث كه ولى است مثلا انباء از ذات و صفات و افعال حق سبحانه مىكند ، و از حيث نبوت تشريع تبليغ احكام و تأديب به اخلاق و تعليم به حكمت و قيام به سياست مىكند .
نبوت مقامى را كه در حقيقت نيل به ولايت است ، از اين اشارت درياب كه مظاهر اتم ولايت مطلقه و وسائط فيوضات الهيهء انسانها را بسوى خود كه در قلهء شامخ معرفت قرار گرفتهاند ، دعوت كردهاند و تعالوا ، تعالوا گفتهاند ، يعنى بالا بيائيد .
بانگ مىآيد كه اى طالب بيا * جود محتاج گدايان چون گدا
جود محتاج است و خواهد طالبى * همچنان كه توبه خواهد تائبى
جود مىجويد گدايان و ضعاف * همچو خوبان كاينه جويند صاف
هامش
( 1 ) ج 7 ، ط بيروت ، ص 104 .