وقت نيست و احتمال خطر براى مريض دارد . چنانچه بدون اذن ولىّ عمل جرّاحى انجام گيرد و منجر به مرگ مريض شود ، از نظر شرعى چه كسى ضامن است و ديه لازم است يا نه ؟
ج . ضمان واقعى بستگى به تشخيص اهل خبره در نجات و يا مرگ دارد ، امّا در مرافعه بستگى به تشخيص حاكم شرع از مدّعى و منكر دارد .
قطع نخاع شدن نابالغ و دريافت خسارت در بلوغ
5703 . اين جانب در تعطيلات تابستانى كه سنّى بيش از ده سال نداشتم با اختيار خود و با اطّلاع والدينم به صورت روزمزد مشغول به كارهاى ساختمانى شدم . در يكى از روزها در جريان نصب درب گاوصندوق - كه وزنى حدود يك تن داشت - ناگهان درب سقوط كرد و باعث شكستن ستون فقرات و قطع نخاع من شد كه از آن تاريخ تاكنون با ويلچر تردّد مىكنم . اكنون به سنّ تكليف رسيدهام . ادارهى كار و اشتغال بر طبق قانون كار نظر خود را به اين شرح بيان داشته است :
1 ) به كارگيرى افراد كمتر از 12 سال ممنوع و غير قانونى است .
2 ) چون عوامل دستاندركار احداث ساختمان همگى نمايندهى كارفرما محسوب مىشوند ، تمامى مسئوليّت متوجّه كارفرما مىباشد . خواستم نظر شرع مقدّس اسلام را در اين رابطه مرقوم فرماييد .
ج . به كارگيرى افراد غير بالغ با اذن ولىّ آنها مانعى ندارد ، ولى كسى كه فرد غير بالغى را به كار گرفته ، چنانچه در ارايهى طريق و پيشگيرى از خطرات احتمالى ، وظيفهى خود را انجام نداده ، در حوادث پيشآمده مسئول و ضامن است و از اين حيث بالغ و غير بالغ تفاوتى ندارد و اگر اين كار بدون اطلاع كارفرما بوده او ضامن نيست و خود كارگر ضامن است .