بازارچه احداث شده در قبرستان
1419 . قبرستان قديمى - كه به گفته مطّلعين محل ، دفن بسيارى از علما و بزرگان بوده است - تخريب و تبديل به بازار و پاساژ گرديده است ، آيا خريدوفروش جنس و ساير تصرّفات در آن و نيز اجاره و خريد مغازههاى چنين بازارى جايز است ؟
ج . اگر به حاكم شرع مراجعه و اجاره پرداخت كنند ؛ با فرض خروج از حيّز انتفاع در خصوص دفن و عدم امكان عود و بازگرداندن به قبرستان مانعى ندارد .
خاك بقيع
1420 . كسانى كه به قبور ائمه بقيع مشرف مىشوند مقدارى از خاك آنجا را براى تبرّك آورده و گاهى بر آن نماز مىگذراند ، با توجه به وقف بودن بقيع جهت قبرستان ، آنها نسبت به اين مقدار خاك ضامن هستند و آيا نمازهاى آنان كه بر اين خاك خواندهاند باطل است ؟
ج . ظاهراً گرفتن و برداشتن تربت از قبور ساير معصومين - عليهم السّلام - با تربت امام حسين - عليه السّلام - تفاوتى ندارد كه اشاره به آن در مسأله 2112 رساله آمده است .
خريدوفروش قبر
1421 . زمينهاى قبرستان موقوفهاى كه سازمان اوقاف آن را به صاحبانش مىفروشد ، آيا ملك آنان محسوب مىشود ؟ و در صورت دفن فرد ديگر در آن قبر ، بدون اجازه اولياى ميّت اوّل قبر غصبى به شمار مىرود ؟
ج . زمين موقوفه قابل معامله و خريدوفروش نيست و در بعضى موارد اختصاص دادن حق از طرف متولّى شرعى ممكن است ، مثل اين كه داراى نوعى بنا است كه احكام شرعى هم بر آن مترتب است .