پيوند با دين در امور مربوط به زندگى مورد تقليد قرار گيرند ، بل عالم دين كسى است كه ادلّه را يادآور مىشود و با محتويات آگاه است .
بِالْبَيِّناتِ وَ الزُّبُرِ
- به گواهيها و نوشتهها . » بيّنات به معنى گواهيهاى آشكار است ، اما زبر عبارت از كتابهايى است كه دربارهء علوم الاهى فراهم شده است . و از آن روى كه بينات در آيات ديگرى از قرآن گاه در كنار كلمهء هدى آمده ، همچون اين گفتهء خداى تعالى :
شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاسِ وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَ الْفُرْقانِ
، پس معنى آن - چنان كه به نظر من مىرسد - تفصيلات آشكار كننده تعليمات آسمانى است ، در صورتى كه هدى يا كتابهاى حاوى آن ، بينشها و اشارات محكماتى است كه تنها بعضى از آنها به تفصيل بيان شده است .
و بنا بر اين تفسير كلمهء
بِالْبَيِّناتِ وَ الزُّبُرِ
متعلق به اين گفتهء خداوند متعال است :
أَهْلَ الذِّكْرِ
، و بعضى ديگر آن را متعلق به اين گفتهء او دانستهاند كه :
وَ ما أَرْسَلْنا
. علامهء طباطبائى را نظر آن است كه : ( يعنى آنان را با بينات و زبر فرستاديم ، و اين اشاره است به آن كه معنى در آيهء پيشين آمده ، و مىخواهد بگويد كه بشر بودن رسولان تنها بر حسب عادت است ، و چنان است كه تا يادى از آنان مىشود در ذهن شنونده اين سؤال پيش مىآيد كه آنان با چه چيز فرستاده شدهاند ؟ پس به اين پرسش پاسخ مىدهد كه با بينات و زبر ، اما بينات براى اثبات رسالتشان ، و اما زبر براى محفوظ ماندن تعليمات ايشان است ) . « 7 » و من مىگويم : به همان گونه كه پروردگارمان فرستادهء خود را با بينات و زبر فرستاد ، به همين گونه هم اهل ذكر به آنها يادآورى مىشوند ، با علم به اين كه متعلق آن نزديكترين لفظهاى سابق است كه در اين جا ذكر است / 62 مخصوصا با اضافه شدن به اهل ، و مخصوصا بدان سبب كه كلمه غامض و دشوار است و بيشتر از كلمهء « أرسلنا » سبب سؤال انگيزى مىشود ، و سپس بنا بر رأى ايشان كلمهء وحى
هامش
( 7 ) - الميزان ، ج 12 ، ص 259 ، و نزديك آن است آنچه در المجمع و جز آن آمده .