دليل براى مؤكد كردن با قسم است كه خدا مردگان را زنده نمىكند و برنمىانگيزد ؟
بَلى وَعْداً عَلَيْهِ حَقًّا وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ
- آرى ، اين وعدهء راست خدا است ، ولى بيشترين مردم نمىدانند . » وعدهء خدا راست است ، و وعده كرده است كه هر كس بميرد بار ديگر زنده خواهد شد ، ولى بيشتر مردم اين را نمىدانند .
علامهء طباطبائى گفته است : ( يعنى نمىدانند كه اين وعدهاى است كه تخلف پيدا نمىكند ، / 58 و قضايى است كه به سبب اعراض و دورى گزيدن ايشان از آيات دليل بر آن تغيير نخواهد يافت ، و كاشف وعدهء او دربارهء آفرينش آسمانها و زمين ، و عدل و احسان ، و تكليف فرود آمدهء در شرايع الاهى است ) . « 4 » بعضى گفتهاند : معنى آن است كه حكمت بعث را نمىدانند پس به آن ايمان نمىآورند . « 5 » به نظر مىرسد كه قرآن علم بيشتر مردم را علم نمىشمارد ، تا اكثريت مقياسى در نظر گرفته نشود ، بلكه مقياس حقى است كه در آخرت آشكار مىشود ، و آيه با بيان حقيقت علم و مقياسهاى آن پايان مىپذيرد ، و خدا دانا است .
بعث براى چيست ؟
[ 39 ] از هدفهاى بعث و نشور پس از مرگ آشكار شدن حق است ، و اثبات باطل بودن گفتههاى كافران ، و بدين گونه يكى از حكمتهاى ايمان به آخرت ، ايمان آوردن به ملاك ثابتى براى حق است كه مردمان به آن باز مىگردند و دربارهء آنچه با يكديگر در آن اختلاف داشتهاند داورى صورتپذير مىشود .
لِيُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي يَخْتَلِفُونَ فِيهِ وَ لِيَعْلَمَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّهُمْ كانُوا كاذِبِينَ
هامش
( 4 ) - الميزان ، ج 12 ، ص 247 .
( 5 ) - مجمع البيان ، ج 5 ، ص 360 .