تقواى فرد در آن اندازه گرفته و معلوم مىشود كه قوت اراده و عقل او در آن هنگام كه به خطرى او را بيم مىدهند در حالى كه هنوز آن را نديده است چه مقدارى دارد ، اما پس از آن مردمان همه با يكديگر برابرند ، و هر كس از خطرى كه ببيند مىگريزد ، ولى تنها خردمندان و عاقلانند / 50 كه از خطر در وقت مناسب و در آن هنگام كه بيم فرا رسيدن آن به ايشان داده مىشود فرار كنند .
هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا أَنْ تَأْتِيَهُمُ الْمَلائِكَةُ
- آيا منتظر آناند تا فرشتگان ( مرگ ) بر آنان وارد شوند . »
أَوْ يَأْتِيَ أَمْرُ رَبِّكَ
- يا فرمان ( عذاب ) پروردگارت برسد . » و آن گاه ايمان آورند ، و چه سودى ممكن است ايمان آوردن پس از ديدن عذاب براى ايشان داشته باشد ؟ !
كَذلِكَ فَعَلَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ
- كسانى كه پيش از ايشان بودند نيز چنين كردند . » و خدا به بدترين صورت هلاكشان كرد .
وَ ما ظَلَمَهُمُ اللَّهُ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ
- و خدا بر ايشان ستم نكرد بلكه خود بر خويشتن ستم كردند . » مثل اين گونه كسان همچون مثل مردى است كه با چشم خود چاهى را ببيند و به وجود آن اعتراف نكند مگر آن گاه كه در آن فرو افتد و استخوانهايش بشكند ، و آن گاه بگويد كه به وجود چاه اعتراف مىكنم ! اگر چنين بودن درست باشد ، پس چرا چشم به تو داده شده است ؛ آيا براى آن نبوده است كه راه را در برابر خود ببينى و پيش از افتادن در چاه از افتادن در آن بپرهيزى ؟ ! چرا به آدمى عقل بخشيده شده است ؟ آيا براى آن نيست كه غيب را ببيند ، چه ديدنى را حتّى جانور مىبيند ! و براى چه به او اراده داده شده ؟ آيا براى آن نيست كه با آن به چالش و مقاومت در برابر شهوات بپردازد ، و اما به دنبال شهوات به راه افتادن چيزى نيست ! با اين خطر چه وقت آدمى در فكر رفع آن برمىآيد ؟ ! در آن هنگام كه نخستين نشانههاى آن آشكار شود ، اما در آن هنگام كه او را فراگرفته